Is de uitgebleven beroering of oproer van aanhangers en/of volgelingen van de voormalige president tegen het recente rechterlijk vonnis in het beruchte decembermoorden proces een teken dat Suriname gereed is de jarenlang in stand gehouden verdeeldheid in de samenleving te helen en alzo definitief het juk van een decennialang in een wurggreep gehouden rechtsstaat definitief van zich af te werpen?

De bijdrage van het zowel grotendeels nationaal als internationaal geprezen rechterlijke vonnis van het Hof van Justitie is onmiskenbaar uitermate substantieel voor de beantwoording van de tweede subvraag waardoor nu de verwachtingen wel zeer hoog gespannen zijn welke afslag de huidige president van Suriname inzake het gratieverzoek van ex-president Bouterse zal nemen.

In de samenleving leeft een sterk circulerende verwachting/gerucht dat, ondanks de quasi strak gewekte indruk en lijn in uiteenzettingen van de president waarin de gratie zou congrueren met het vonnis, het politieke belangenspel van de president gericht op het open houden van politieke deelname van zijn partij de VHP binnen een toekomstige coalitie met de huidige grootste oppositiepartij NDP van de nu veroordeelde ex-president de doorslag zal geven bij zijn gratie beslissing.

Indien wij van de premisse uitgaan dat de president deze 'politieke' afslag bij zijn beslissing mocht nemen dan ondermijnt hij daarmee het door hem zelf aangekondigde helingsproces door grote delen van de samenleving terug te zetten, het op inconsistente wijze afwijken van het advies/vonnis van de rechter dat met haar onfeilbaar vonnis de Surinaamse rechtsstaat internationaal in hoog aanzien op de kaart heeft geplaatst. Ook zijn eigen staat van dienst en unieke rol als voormalig minister van Justitie in de moedige wijze van voortzetting van het decemberproces zou hij daarbij direct ondermijnen. De verwachte politieke consequenties en geloofwaardigheid in dit scenario zouden wel eens desastreus kunnen zijn voor de president waarbij zijn politieke partij vrijwel zeker zou worden gedecimeerd. Behalve zijn eigen politieke ondergang  zal Suriname zijn status als bananenrepubliek niet meer van zich kunnen afschudden.

Zal echter sprake zijn van een consequente gedragslijn door de president waarbij zijn gratiebeslissing in lijn is met het advies van het Hof van Justitie en het vonnis eenduidig wordt uitgevoerd, dan herstelt hij daarmee als sluitstuk tezamen met de rechterlijke macht de democratische rechtsstaat op duurzame en definitieve wijze. Daarnaast zal de politieke fragmentatie een herordening van het politieke speelveld teweeg brengen en zal het electoraat een sterker politiek bewustzijn ondergaan. Een herhaling van deze episode in de Surinaamse geschiedenis zal geen enkele Surinamer meer wensen. De natuurlijke selectie zal bij iedere zich respecterende politieke partij geschoeid moeten zijn op recht en wet en niet op rechteloosheid.

Het is voor velen zowel een grote vraag als een uitgemaakte zaak (onderlinge beklonken afspraken) welke keuze de president in de gratiekwestie zal maken. Het apathisch gevoel dat de president het nu al op een akkoord heeft gegooid met de veroordeelde ex-president, overheerst in de samenleving.

Deze president die in de afgelopen drie jaar al veel politieke goodwill heeft verspeeld en sterk aan geloofwaardigheid heeft ingeboet, wordt mogelijk voor een laatste keer in de gelegenheid gesteld met de juiste beslissing een deel van het verloren vertrouwen in de samenleving terug te winnen. Waarmee niet gezegd is dat delen van het huidige beleid (o.a. geringe transparantie, family and friends benoemingenbeleid, onvoldoende financieel verantwoordingsbeleid) onder deze president de rechtsstaat niet doet eroderen.

'When in society there is no law and order, there is chaos'
Roberto Manniesing