Brazilië: Lula militariseert belangrijkste havens en luchthavens

De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva heeft woensdag tijdelijk de beveiliging van enkele van de belangrijkste havens en luchthavens van het land gemilitariseerd, in zijn poging de stijgende misdaad te temmen na verschillende dodelijke incidenten in de deelstaat Rio de Janeiro.

Lula zei dat soldaten zullen samenwerken met federale politieagenten om veiligheidsoperaties te beheren in de grootste haven en luchthaven van Latijns-Amerika: de haven van Santos, in Sao Paulo, en de belangrijkste luchthaven Guarulhos. Soldaten zullen ook worden ingezet in de haven van Itaguai in de deelstaat Rio de Janeiro en op de luchthaven Galeao in Rio.

Deze havens en luchthavens zijn belangrijke logistieke knooppunten voor de bloeiende cocaïne-export naar Europa, terwijl ze ook smokkelwaar ontvangen, zoals wapens van hoog kaliber die bijdragen aan straatgeweld.

Lula voegde eraan toe dat het leger en de luchtmacht de grens met buurlanden zullen versterken van waaruit cocaïne en wapens Brazilië binnenstromen, met een bijzondere nadruk op de westelijke deelstaten Parana, Mato Grosso en Mato Grosso do Sul.

De tijdelijke maatregel, die in mei 2024 afloopt, komt te midden van een reeks gewelddadige opflakkeringen in heel Brazilië. De situatie is bijzonder slecht geworden in Rio de Janeiro, waar machtige drugsbaronnen, gewelddadige burgerwachtmaffia's die bekend staan als 'milities' en dodelijke politieagenten hebben bijgedragen aan een zeer complexe veiligheidsdynamiek die de perceptie voedt dat Lula zwak is ten aanzien van misdaad.

"De situatie in Rio de Janeiro heeft een zeer ernstig punt bereikt", zei Lula tijdens een ceremonie na ondertekening van het decreet. "We hebben besloten dat de federale overheid actief gaat deelnemen aan de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Hopelijk werkt het."

Vorige maand werden drie artsen die 's avonds laat een biertje dronken op een welvarend stuk strand in Rio op brute wijze vermoord, naar verluidt nadat ze werden verward met rivaliserende gangsters van een militie. Vorige week staken milities tientallen bussen in Rio in brand nadat de politie tijdens een operatie een van hun bazen had gedood.

De focus van de regering op havens, luchthavens en de westelijke grens van Brazilië onderstreept de omvang van de cocaïne die Brazilië binnenstroomt na jaren van enorme coca-oogsten in de Andes.

Brazilië is een belangrijk lanceerplatform geworden voor het verplaatsen van cocaïne naar Europa, het versterken van lokale criminele bendes en het bijdragen aan een verslechterende veiligheidssituatie die in heel Zuid-Amerika voelbaar is, zoals in het door bendes getekende Ecuador.

Lula's besluit om het leger in te zetten weerspiegelt een ommekeer van de linkse partij, die vrijdag in een interview zei dat hij een dergelijk decreet niet zou ondertekenen. Hij zei dat hij niet wilde dat soldaten 'in de favela's geweervuur uitwisselden met gangsters'.

Onder zijn voorganger, voormalig president Jair Bolsonaro, kelderde het aantal moorden in Brazilië vanaf recordhoogten. Maar uit opiniepeilingen blijkt dat Brazilianen een somberder beeld hebben van Lula's vermogen om het geweld onder controle te houden.

Uit een opiniepeiling van vorige maand bleek dat 32% van de Brazilianen verwacht dat de veiligheidssituatie tijdens Lula's ambtstermijn zal verslechteren, een stijging van zes procentpunten ten opzichte van een eerder onderzoek in mei.