Bijna drie weken na de verwoestende aardbevingen die Venezuela op 24 juni troffen, verschuift de focus van de hulpverlening naar het herstel van essentiële gezondheidsdiensten. Volgens het meest recente rapport van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) maakt de gezondheidsrespons nu een cruciale vroege herstelfase door, waarin het versterken van verwijzingsnetwerken en het voorkomen van secundaire volksgezondheidscrises centraal staat.

De aardbevingen hebben aan 4.333 mensen het leven gekost, 16.740 gewonden veroorzaakt, 17.907 mensen ontheemd en 38 zorginstellingen beschadigd. Terwijl de eerste noodhulp en snelle beoordelingen levens redden, ligt de prioriteit nu bij het herstellen van zorgfaciliteiten en het waarborgen van doorlopende toegang tot gezondheidszorg.

PAHO ondersteunt de Venezolaanse ministeries van Gezondheid met technische bijstand en coördineert samen met het International Rescue Committee het Health Cluster, een netwerk van 110 organisaties die betrokken zijn bij de gezondheidsrespons. Sinds kort versterken zeven specialisten van PAHO/WHO uit regionale en wereldwijde respons teams het kantoor in Caracas met expertise op het gebied van noodcoördinatie, epidemiologische bewaking, logistiek en communicatie.

Zo’n 17 internationale medische noodteams zijn actief in de getroffen regio’s en hebben tot nu toe 8.489 patiënten behandeld en 148 operaties uitgevoerd. Terwijl de behoefte aan traumazorg afneemt, verschuift hun werk steeds meer naar eerstelijnszorg, revalidatie en gemeenschapsgerichte dienstverlening om zorgcontinuïteit en verwijzingsroutes te herstellen.

De publieke gezondheidssituatie blijft kwetsbaar door ontheemding, overbevolking en verstoringen in basisdiensten, wat risico’s op diarree, luchtweginfecties, vectorziekten en uitbraken van infectieziekten verhoogt. Ook gaan de uitdagingen op het gebied van ondervoeding, maternale gezondheid en geestelijke gezondheidszorg door. Daarom zijn 18 prioritaire ziekten en gezondheidsincidenten aangewezen voor onmiddellijke melding.

Vaccinatiecampagnes zijn essentieel om uitbraken te voorkomen. Tot nu toe zijn ruim 24.400 doses toegediend, waaronder tetanus-difterie en gele koorts. PAHO helpt bij het versterken van vaccinatieplanning en logistiek om de immunisatie tijdens het herstel op peil te houden.

Daarnaast levert PAHO medische voorraden, waaronder trauma- en chirurgiekits, geneesmiddelen voor chronische aandoeningen en apparatuur. Momenteel worden 27,5 ton aan humanitaire goederen ingezet, waaronder kits die zorg kunnen bieden aan zo’n 200.000 mensen.

Geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning krijgen eveneens prioriteit, met training en protocollen voor hulpverleners in de zwaarst getroffen gemeenschappen en schuilplaatsen.

Ondanks de geboekte vooruitgang blijven de behoeften enorm. Het herstel vraagt voortdurende inspanningen om essentiële diensten te hervatten, verwijzingsnetwerken en ziekenhuisweerbaarheid te versterken, revalidatie uit te breiden, hygiëne in opvanglocaties te verbeteren, en kwetsbare groepen blijvend zorg te bieden.

Naast de nasleep van de aardbevingen blijft Venezuela kampen met een complexe humanitaire en politieke crisis. De economie en gezondheidszorg zijn onder zware druk door jarenlange sancties en interne spanningen. Desondanks zet PAHO zich in om samen met de Venezolaanse autoriteiten de veerkracht van het gezondheidssysteem te versterken en de bevolking te ondersteunen in deze uitdagende herstelperiode.