Militaire F-16 straaljagers van de Roemeense luchtmacht en van de Portugese luchtmacht die deelnemen aan de Baltic Air Policing Mission van de NAVO boven de Oostzee in het Litouwse luchtruim. (Foto: AP)
Het hoofd van het buitenlands beleid van de Europese Unie zei dinsdag dat de goedkeuring van de VS om Oekraïense piloten te trainen om met F-16's te vliegen, een onverbiddelijk momentum heeft gecreëerd dat de straaljagers onvermijdelijk naar het Oekraïense slagveld zal brengen.

"Weet je, het is altijd hetzelfde: we bespreken, in het begin is iedereen terughoudend", zei Josep Borrell, die het voorbeeld gaf van het lange debat en de aanvankelijke tegenstand tegen de verzending van geavanceerde Leopard-gevechtstanks naar Oekraïne. "En aan het einde - met de Leopards, met de F-16 aan het einde - komt de beslissing om deze militaire steun te verlenen omdat het absoluut nodig is."

NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg bevestigde dat het trainingsbesluit precies de stuwkracht was die nodig was om de jets beschikbaar te maken voor Oekraïne.

"Door duidelijk aan te kondigen dat ze zullen beginnen met trainen - dit is een belangrijke stap die ons gedeeltelijk in staat zal stellen om op een bepaald moment straaljagers te leveren", zei Stoltenberg voorafgaand aan een ontmoeting met de ministers van Defensie van de EU. Hij zei dat het ook bewees dat het Westen zich niet zou neerleggen tegenover Rusland, en zei dat een dergelijk besluit "een heel duidelijk signaal afgeeft dat we er voor de lange termijn zijn en dat Rusland ons niet kan uitzitten."

Borrell voegde eraan toe dat de training voor Oekraïense piloten al was begonnen in Polen en enkele andere landen, hoewel de autoriteiten in Warschau het nieuws niet onmiddellijk konden bevestigen. Onder andere Nederland en Denemarken maken ook plannen voor een dergelijke opleiding.

Er is nog geen beslissing genomen over het daadwerkelijk leveren van straaljagers van de vierde generatie, maar piloten nu trainen - een proces dat enkele maanden duurt - zal helpen de gevechtsgereedheid te versnellen zodra een formeel besluit is genomen.

"We kunnen doorgaan en ook de plannen afronden die we maken met Denemarken en andere bondgenoten om deze trainingen te starten. En dat is natuurlijk de eerste stap die je moet zetten", zei minister van Defensie Kajsa Ollongren. "We zullen blijven praten met onze bondgenoten en met landen die mogelijk F-16’s beschikbaar hebben over die volgende stap. Maar dat ligt nu niet op tafel."

Oekraïne heeft lang gesmeekt om de geavanceerde straaljager om het een gevechtsvoordeel te geven terwijl het de Russische invasie bestrijdt, nu in zijn tweede jaar. En dit nieuwe plan opent de deur voor verschillende landen om het vliegtuig te leveren en voor de VS om de piloten te helpen trainen.

Met het besluit heeft de regering-Biden een scherpe ommekeer gemaakt na meer dan een jaar te hebben geweigerd enige overdracht van het vliegtuig goed te keuren of training te geven vanwege zorgen dat de spanningen met Rusland zouden kunnen escaleren. Amerikaanse functionarissen hebben zich ook tegen de F-16 verzet door te zeggen dat leren vliegen en logistiek zo'n geavanceerd vliegtuig ondersteunen moeilijk zou zijn en maanden zou duren.