Baggervlotten die worden geëxploiteerd door illegale mijnwerkers die zich hebben verzameld in een goudkoorts op de Madeira, een belangrijke zijrivier van de Amazone, in Autazes, in de deelstaat Amazonas, Brazilië. (Foto: Reuters)
Een rechter van het Hooggerechtshof heeft een actie van de regering om hard op te treden tegen illegale goudwinning in Brazilië gesteund, waarbij een legale praktijk werd opgeschort waarbij kopers de herkomst van het edelmetaal accepteren met papieren ontvangstbewijzen op basis van de "goede trouw" van de verkoper.

Het bevel van rechter Gilmar Mendes gaf de regering 90 dagen de tijd om een nieuw regelgevingskader voor de goudhandel goed te keuren om de verkoop van illegaal gewonnen goud uit inheems land en andere ecologisch beschermde gebieden te stoppen.

"Dit valse consortium gevormd door illegale mijnwerkers en criminele organisaties moet zo snel mogelijk worden gestopt", zei Mendes in zijn uitspraak dinsdag laat.

Het besluit, dat onmiddellijk van kracht wordt maar nog door de voltallige rechtbank moet worden goedgekeurd, geeft steun aan president Luiz Inacio Lula da Silva, die onder druk staat van rechtse politici om het harde optreden tegen wilde goudzoekers stop te zetten.

Het vermoeden van "goede trouw" in de goudtoeleveringsketen sinds 2013 hielp om de ware oorsprong van de Braziliaanse goudexport te verdoezelen, waarvan nu geschat wordt dat ongeveer de helft illegaal wordt gedolven.

De vorige regering van president Jair Bolsonaro versoepelde de milieubescherming en moedigde wilde mijnbouw in het Amazone-regenwoud aan. Een golf van illegale mijnbouw in het inheemse reservaat Yanomami veroorzaakte ziekte en ondervoeding die de regering van Lula ertoe bracht een humanitaire crisis af te kondigen.

De regering heeft maatregelen genomen om strengere regels voor de goudhandel vast te stellen, met het voorstel om een einde te maken aan de "goede trouw"-praktijk en nieuwe wetgeving die elektronische belastingontvangsten vereist voor het kopen en verkopen van het metaal.

Minister van Justitie Flavio Dino vertelde woensdag aan Reuters dat de tekst voor de nieuwe regelgeving van de regering voor de goudindustrie volgende week klaar zou moeten zijn voor Lula's definitieve beoordeling.

Vorige week heeft de Braziliaanse belastingdienst elektronische belastingfacturen verplicht gesteld voor de handel in goud dat is aangemerkt als een financieel actief of een deviezeninstrument, waardoor de handel in illegaal gedolven goud wordt belemmerd wanneer deze op 3 juli van kracht wordt.

Volgens Instituto Escolhas had in 2021 54% van de Braziliaanse goudproductie (52,8 ton) duidelijke tekenen van illegale oorsprong.

Het Brazilian Institute of Mining (Ibram), dat goudmijnbedrijven vertegenwoordigt zoals AngloGold Ashanti Ltd en Yamana Gold Inc, evenals multinationale reuzen zoals Vale, Rio Tinto Ltd en BHP Group Ltd, zeiden dat 20% van het Braziliaanse goud in 2021 geen aangegeven oorsprong had, daarbij verwijzend naar gegevens van het National Mining Agency.