Hoewel deze polemiek gaat tussen zwaargewichten binnen het Koninkrijk der Nederlanden, mr. dr. Hugo Fernandes Mendes, mij niet onbekend, en de heren mr. Gerard Spong en Taco G. van der Zwaag, betreft het toch een bestuurlijke aangelegenheid binnen de republiek Suriname.

Vandaar dat ik met bijzonder veel interesse de aanleiding van de polemiek heb gelezen en zelf een mening daarover wens te geven. De vraag is, wat is de betekenis van een declaratoir besluit? Dat is bestuursrechtelijk “een recht vaststellend besluit. Meestal is dat uitdrukkelijk gewenst wanneer het betreft een van rechtswege vaststelling (vaststelling van een feit, waaraan de wet bepaalde gevolgen verbindt).

Nu luidt de tekst van artikel 144 lid 3 G.W. als volgt: In geval het Constitutioneel Hof oordeelt dat er strijdigheid is met één of meer bepalingen van de Grondwet of van een overeenkomst als in lid 2 onder a bedoeld, wordt de wet of worden gedeelten daarvan dan wel de besluiten van de overheidsorganen geacht onverbindend te zijn. Het geacht worden is van rechtswege.

In artikel 28 lid 1 wet Constitutioneel Hof beslist het Hof conform artikel 144 lid 3 van de grondwet dat de betreffende wet of het besluit wordt geacht onverbindend te zijn. De wet neemt letterlijk de bepaling van de grondwet over, maar de wet moet de bepaling van de grondwet nader regelen. De grondwetgever bepaalt dat  bij vaststelling door het Constitutioneel Hof het Hof de bevoegdheid heeft de wet of het besluit onverbindend te verklaren (en niet te achten) anders treden de rechtsgevolgen niet in.

Niet omdat de doorsnee burger de consequentie van de uitspraak van het Constitutioneel Hof niet begrijpt behoeft het constitutioneel niet op een formeel correcte wijze plaats te vinden.
Het feit dat in het hoger aangehaalde artikel beide heren vallen over de formulering in de wet o.a. over de woorden “door het Hof”, blijkt dat de inzichten niet verschillen. Het komt mij voor dat deze discussie meer voor de fijnproevers is bestemd.

De grondwetgever heeft bepaald dat indien het Constitutioneel Hof tot de slotsom komt, dat een bepaling in een wet of overheidsbesluit in strijd is met de grondwet, deze bepaling geen rechtsgevolgen meer mag hebben. Aan welke (rechterlijke) instantie gevraagd moet worden wie gelijk heeft, is de instantie voorkomend in onze grondwet die wij langer dan 47 jaren niet hebben ingesteld.
Wat een land!!!

Bestuurskundige,
E.J. van der San