Geen ambtelijke status en dubbele salarissen meer voor DNA-leden

“Met deze wet hebben we korte metten gemaakt met het fenomeen van dubbele, en in sommige gevallen zelfs driedubbele salarissen en andere voorzieningen voor DNA-leden die, naast hun parlementair werk, nog andere salarissen en voordelen genieten via de staat,” zegt Asis Gajadien in gesprek met Starnieuws. In november 2024 diende hij samen met ABOP-parlementariër Genevièvre Jordan het initiatiefvoorstel in tot wijziging van de Wet geldelijke voorzieningen voor DNA-leden en gewezen DNA-leden.

Het traject tot aanname van de wet heeft lang geduurd en ging gepaard met felle discussies in het parlement, maar ook met verontwaardiging in de samenleving. Het was moeilijk te verantwoorden dat parlementariërs, naast hun ruime maandelijkse schadeloosstelling en andere privileges (ruim SRD 130.000), ook nog een tweede of derde salaris ontvingen van de staat. In veel gevallen ging het daarbij uitsluitend om het verkrijgen van ambtelijke salarissen, zonder dat er daadwerkelijk arbeid werd verricht.

Volgens Gajadien laat de wet, die in werking treedt bij het aantreden van dit nieuwe parlement, geen ruimte voor alternatieve interpretaties. In artikel 25 van de wet staat: Een ambtenaar is van rechtswege op non-actief, zodra hij als lid van De Nationale Assemblée is toegelaten. De voorzitter van De Nationale Assemblée bericht de minister van Binnenlandse Zaken over de toelating van de ambtenaar tot lid van De Nationale Assemblée. Voor de duur van zijn non-activiteit is de ambtenaar ontheven van de op hem als zodanig rustende verplichtingen en heeft hij geen aanspraak op salaris en emolumenten, overeenkomstig de bepalingen zoals gesteld in de Personeelswet’.

De wet interpreteert het begrip 'ambtenarenstatus' in brede zin en verklaart elke nevenfunctie bij de staat onverenigbaar met het lidmaatschap van DNA. Het handhaven van onpartijdigheid en onafhankelijkheid geldt hierbij als motief. Zo mogen DNA-leden geen lid zijn van de regering, noch van de rechterlijke macht, de Staatsraad, de Rekenkamer of het Constitutioneel Hof. Ook andere veelvoorkomende functies onder parlementariërs worden expliciet genoemd, zoals het lidmaatschap van raden van toezicht of raden van commissarissen bij staatsbedrijven, politiek-bestuurlijke overheidsfuncties, ambtenaarschappen in actieve dienst, maar ook het beroep van (sub)contractor, (onder)aannemer, werknemer of opdrachtgever bij een staatsbedrijf of een door de overheid gesubsidieerde organisatie. Alleen parlementariërs die een eigen bedrijf of praktijk hebben dat niet aan de overheid is gelieerd, mogen die activiteit voortzetten.

Volgens Gajadien zou het goed zijn als parlementariërs hun nevenberoepen openbaar maken. “Wanneer achteraf blijkt dat toch een nevenfunctie wordt bekleed en daarvoor gelden van de Staat worden ontvangen, valt dat onder de noemer van corruptie en overtreding van de wet. Het gaat erom dat parlementariërs geen politieke invloed aanwenden om zichzelf financieel te bevoordelen via de Staat,” benadrukt Gajadien.

Assembleelid Ebu Jones (NDP) zegt dat de wet helder is, maar verwacht dat de praktische uitvoering problemen kan opleveren. Tijdens de parlementaire discussies was hij een van de leden die kritiek kreeg vanwege het bekleden van een nevenfunctie bij de Staat. “Mijn contract bij Grassalco is niet via de Staat tot stand gekomen, maar vanuit mijn consultancybedrijf. Ik zal er afstand van doen, maar juridisch kan dat complicaties geven. Het zou betekenen dat ik eenzijdig een zakelijke contractuele relatie moet opzeggen - en dat is contractbreuk,” stelt Jones, die jurist is.