Een boer houdt een bundel Cubaans geld vast bij een groentekraam op een markt in Sagua La Grande, in de provincie Villaclara in het centrum van Cuba, ongeveer 240 km ten oosten van Havana. (Archieffoto: Reuters)
Cuba zal vanaf januari een einde maken aan zijn decennia-oude systeem van dubbele valuta. President Miguel Diaz-Canel heeft aangekondigd dat het land vanaf volgende maand een uniforme wisselkoers van 24 peso per dollar zal hebben.

Het stroomlijnen van het valutasysteem zal het land gezonder maken "om door te gaan met de transformaties die we nodig hebben om ons economisch en sociaal model te actualiseren", zei Diaz-Canel donderdag in een televisietoespraak, vergezeld door voormalig president Raul Castro.

De socialistische economie is sinds het begin van de pandemie gekwetst door de daling van de inkomsten uit toerisme. Het land leed al onder het Amerikaanse embargo. De unificatie van de valuta maakt deel uit van een breder hervormingspakket waarvan de regering heeft gezegd dat het ook aanpassing van salarissen, prijzen en subsidies zal omvatten.

Sinds 1994 hebben buitenlanders in Cuba voornamelijk transacties gedaan met de converteerbare Cubaanse peso, of CUC, gekoppeld aan de dollar, terwijl de lokale bevolking voornamelijk de veel zwakkere Cubaanse peso gebruikte. De wijziging wordt van kracht vanaf 1 januari en de CUC wordt in juni uit de circulatie gehaald.

De unificatie van de munt heeft lang op zich laten wachten. Het zal pijnlijk zijn voor Cubanen die een deel van hun inkomen in converteerbare peso's ontvangen, aangezien hun koopkracht zal worden uitgehold, zei John Kavulich, de president van de US-Cuba Trade and Economic Council, een Denktank in New York.

Cuba voert pijnlijke hervormingen door "op één van de meest sombere momenten", zei Kavulich in een telefonisch interview.

Diaz-Canel had de unificatie in oktober aangekondigd. De wijziging opent mogelijk ook de deur naar een fluctuerende wisselkoers. In het staatsblad waarin de nieuwe regels worden aangekondigd, zei de regering dat de waarde van de peso zal worden bepaald door de Centrale Bank van Cuba en dat de wisselkoers "dagelijks op haar website" zal worden gepubliceerd.

Bijna drie decennia lang circuleren er twee valuta's in de staatseconomie van Cuba: de peso en de converteerbare peso (CUC), gekoppeld aan de dollar. Deze zijn tegen verschillende tarieven ingewisseld: 1 op 1 voor staatsbedrijven, 24 peso voor 1 CUC voor het publiek en anderen voor joint ventures, lonen in de speciale ontwikkelingszone van het eiland en transacties tussen boeren en hotels.

Terwijl Cuba de CUC al eerder heeft gedevalueerd, is in 2011 de belangrijkste peso-koers van één ten opzichte van de dollar ongewijzigd sinds de Cubaanse revolutie van 1959. Het besluit van unificatie komt neer op de eerste devaluatie in 60 jaar.

Economen zeggen dat de hervorming de Cubanen op korte termijn pijn doet, maar belangrijk is op de lange termijn, aangezien wisselende wisselkoersen in feite sommige sectoren hebben gesubsidieerd en de manier waarop de economie werkt, hebben verstoord.

Diaz-Canel zei dat het geen ‘magische oplossing’ was voor de economische problemen van het land met weinig geld. "Het zal echter het creëren van de noodzakelijke voorwaarden bevorderen om op een meer solide manier vooruitgang te boeken", zei hij.

Economen verwachten een inflatie van drie cijfers, en aankondigingen van de overheid van de afgelopen maanden suggereren dat dit ook zo is. Het heeft gezegd dat de initiële devaluatie gepaard zal gaan met een vervijfvoudiging van de gemiddelde staatslonen en pensioenen, zelfs als veel door de staat gecontroleerde prijzen worden verhoogd of mogen reageren op de vraag.

Maar de loonsverhoging is niet van toepassing op ongeveer twee miljoen van de meer dan zeven miljoen arbeidskrachten in de particuliere sector, de informele sector of die gewoonweg niet werken.