Paus Leo XIV zwaait naar zijn aanhangers bij zijn vertrek na een bezoek aan het weeshuis Ngul Zamba (Kracht van God) in Yaoundé, Kameroen, tijdens een apostolische reis naar Afrika. (Foto: Reuters)
Paus Leo heeft woensdag de Kameroense regering krachtig opgeroepen om corruptie aan te pakken en de invloed van “de rijken en machtigen” te weerstaan. Zijn boodschap werd uitgesproken in het bijzijn van president Paul Biya, die het land sinds 1982 leidt.

De paus, die tijdens zijn tien dagen durende tour door vier Afrikaanse landen al voor de tweede keer kritiek kreeg van de Amerikaanse president Donald Trump, benadrukte ook de dringende noodzaak om een einde te maken aan het aanhoudende conflict in de Engelssprekende regio’s van Kameroen. Dit conflict heeft de afgelopen jaren duizenden levens gekost.

"Het is tijd om ons geweten te onderzoeken en een moedige stap vooruit te zetten," sprak paus Leo tot president Biya, premier Joseph Dion Ngute en andere leiders, kort na zijn aankomst vanuit Algerije. "Voor vrede en gerechtigheid moeten de ketenen van corruptie worden verbroken, want die ontkracht het gezag en berooft het van geloofwaardigheid."

Biya reageerde tijdens de toespraak niet zichtbaar. Zijn regering ontkent beschuldigingen van corruptie en mensenrechtenschendingen en stelt dat de stabiliteit onder zijn bewind Kameroen beschermt tegen de conflicten die de regio teisteren, zoals in de Democratische Republiek Congo en de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Paus Leo, die in mei aan zijn eerste jaar als paus toe is, heeft zich in de eerste maanden van zijn pontificaat relatief bescheiden opgesteld, maar is de afgelopen weken uitgesprokener geworden over diverse mondiale kwesties, waaronder het conflict in Iran. Dit leverde hem kritiek op van Trump, die zijn opmerkingen via sociale media herhaalde, ondanks brede verontwaardiging onder Amerikaanse christenen.

Tijdens zijn vlucht naar Kameroen sprak de paus niet direct over Trump, maar benadrukte hij het belang van respect voor alle volkeren en de noodzaak van dialoog tussen verschillende gemeenschappen.

De Kameroense afscheidingsbewegingen hebben aangekondigd een drie dagen durende “veilige reisperiode” in te stellen om burgers en bezoekers vrij te laten bewegen tijdens het bezoek van de paus. Het conflict tussen het regeringsleger en separatisten in de Engelssprekende regio’s, een nalatenschap van koloniale verdelingen, heeft de afgelopen tien jaar aan duizenden het leven gekost.

Paus Leo verwees ook naar de strijd tegen Nigeriaanse militante groepen zoals Boko Haram in het noorden van Kameroen en betreurde hoe het geweld jongeren hun toekomstperspectief ontneemt. “Genoeg oorlog, met al het leed dat het veroorzaakt,” aldus de paus.

De 93-jarige Biya, die al meer dan vier decennia aan de macht is, wordt geconfronteerd met toenemende kritiek, ook binnen zijn eigen familie. Tijdens zijn campagne voor een achtste ambtstermijn in 2025 riep zijn dochter Brenda kiezers op een andere kandidaat te kiezen, hoewel zij die boodschap later introk.

Paus Leo benadrukte het belang van werkelijk luisteren naar burgers en het respecteren van mensenrechten. “Veiligheid is belangrijk, maar moet altijd gepaard gaan met respect voor mensenrechten. Echte vrede ontstaat wanneer de wet bescherming biedt tegen de grillen van de rijken en machtigen.”

Tijdens zijn bezoek aan Kameroen, waar tienduizenden de paus enthousiast verwelkomden, reist hij door 11 steden en legt daarbij een afstand van bijna 18.000 kilometer af. Donderdag staat een bezoek aan Bamenda, de grootste Engelssprekende stad, gepland, waar hij een mis en een vredesbijeenkomst zal houden. Vrijdag wordt in Douala een grote mis verwacht met zo’n 600.000 aanwezigen, het hoogtepunt van zijn tour.