Bespreking in Paramaribo van het traditioneel gezag van de Inheemse en Tribale gemeenschappen langs de Marowijne - en Lawa rivier.
Traditionele gezagsdragers uit het Marowijne- en Lawagebied roepen op tot erkenning van hun rol en rechten bij de verdere uitwerking van het grensakkoord tussen Suriname en Frans-Guyana. In een gezamenlijke verklaring benadrukken zij de impact van grensoverschrijdende problemen op hun leefgebieden en het belang van participatie in besluitvorming.

Verklaring
De granmans, hoofdkapiteins en dorpshoofden van de Inheemse en Tribale gemeenschappen langs de Marowijne- en Lawarivier hebben gezamenlijk overleg gevoerd in Paramaribo over de grenskwestie tussen Suriname en Frans-Guyana. Als traditionele gezagsdragers spreken wij vanuit de realiteit van onze gemeenschappen – de Kali'na, Lokono, Aluku, Paamaka en Wayana – die al generaties langs deze rivieren wonen en leven. “Wij wonen daar, wij leven daar en wij zien elke dag wat er gebeurt.”

Onze gemeenschappen worden dagelijks geconfronteerd met vervuiling van de rivieren, illegale goudwinning, ontbossing en toenemende criminaliteit. Deze ontwikkelingen bedreigen onze leefomgeving, onze voedselvoorziening en de toekomst van onze dorpen. “Wij voelen het leven langs de rivier. Wanneer de regentijd komt, komt alles bij ons op de stranden terecht.”

Tijdens ons overleg hebben wij uitgesproken dat het reeds bereikte grensakkoord tussen Suriname en Frankrijk verder besproken kan worden. Omdat wij de gevolgen van de huidige situatie dagelijks ervaren, achten wij het noodzakelijk dat er duidelijke afspraken en effectieve samenwerking komen tussen beide landen om orde, veiligheid en bescherming van het gebied te waarborgen. “Zonder regels en zonder wet wordt het chaos.”

Wij benadrukken tegelijkertijd dat bij de verdere uitwerking en uitvoering van het grensakkoord de rechten van de Inheemse en Tribale volken volledig moeten worden gerespecteerd, waaronder onze rechten op onze traditionele gebieden, onze cultuur en leefwijze, en onze participatie in besluitvorming over zaken die onze gemeenschappen raken.

Ook moet worden gewaarborgd dat families en gemeenschappen langs de rivier hun sociale, culturele en traditionele contacten aan beide zijden van de grens kunnen blijven onderhouden. Daarnaast willen wij duidelijk maken dat de traditionele gezagsdragers van het Marowijne- en Lawagebied niet de indieners zijn van de recente petitie die oproept tot stopzetting van de behandeling van het grensakkoord. “Wie daar wonen, moeten ook praten.”

Als traditionele leiders van de gemeenschappen in het grensgebied benadrukken wij dat onze stemmen gehoord moeten worden en ook effectief moeten meewegen in de nationale besluitvorming over deze kwestie, en in het bijzonder dat wij meedenken om actieve deelnemers te worden in processen van veiligheid en orde in het grensgebied.

Wij blijven bereid om constructief bij te dragen aan oplossingen die leiden tot bescherming van onze leefgebieden, veiligheid in het grensgebied en een duurzame toekomst voor onze gemeenschappen.

De traditionele gezagsdragers van het Marowijne- en Lawagebied
- Granman der Wayana – Ipomadi Pelenapin
- Hoofdkapitein der Wayana – Mitijoe Pelenapin
- Granman der Aluku – Simeon Glunder
- Hoofdkapitein der Paamaka – Erwin Kamil, vertegenwoordiger van Granman Jozef Forster
- Dorpshoofd Jona Gunther – voorzitter KLIM (Kali’na en Lokono van Beneden-Marowijne)