Vechters loyaal aan de internationaal erkende Libische regering van National Accord (GNA) op het dak van een gebouw in een gebied ten zuiden van de Libische hoofdstad Tripoli. (Foto's: AFP)
Beide partijen in het conflict in Libië stemden in met een staakt-het-vuren zondag om de negen maanden durende gevechten te beëindigen.
Westerse mogendheden willen Libië stabiliseren na jaren van turbulentie sinds de moord op Moamar Gadhafi in 2011.

De Libische sterke man Khalifa Haftar heeft Moskou vandaag, dinsdag, verlaten zonder een staakt-het-vuren-overeenkomst te ondertekenen die gericht was op het beëindigen van negen maanden van gevechten, waardoor de toekomst van een fragiel bestand onzeker blijft. Het abrupte vertrek van de commandant dinsdagochtend vroeg was een tegenslag voor een internationale diplomatieke duw in de afgelopen dagen, hoewel Moskou erop stond dat het de bemiddelingsinspanningen zou voortzetten.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan - die vorige week voor het eerst de Libische wapenstilstand met president Vladimir Putin van Rusland bemiddelde - waarschuwde dat hij Haftar "een lesje zou leren"als zijn troepen het gevecht zouden hervatten.

Haftar en zijn bondgenoten waren maandag in Moskou voor gesprekken met de door de VN erkende regering onder leiding van Fayez al-Sarraj, gevestigd in Tripoli. De regering van Sarraj wordt sinds afgelopen april aangevallen door strijdkrachten die loyaal zijn aan Haftar, die met zijn eigen loyalistische politici in het oosten van het olierijke Noord-Afrikaanse land is gevestigd.

De twee partijen hadden ingestemd met het staakt-het-vuren dat in het weekend van kracht werd en waren in Moskou om een ​​lange termijnovereenkomst te ondertekenen. De gesprekken wekten de hoop op een einde aan de laatste gevechten om Libië te verwoesten sinds een door de NAVO gesteunde opstand die al lang geleden dictator Moamar Gadhafi heeft gedood.

Maar na zeven uur onderhandelen had alleen Sarraj de overeenkomst ondertekend en Russische functionarissen bevestigden aan AFP dat de delegatie van Haftar was vertrokken zonder de deal te sluiten.

Berlijn praat
"We zullen onze inspanningen in deze richting voortzetten. Voorlopig is er nog geen definitief resultaat bereikt", zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, tijdens een persconferentie in Sri Lanka. Rusland, Europese mogendheden en de buurlanden van Libië "werken op dezelfde manier en motiveren alle Libische partijen om het eens te worden in plaats van door te gaan zaken met geweld te regelen", zei Lavrov.

Het Russische staatsnieuwsagentschap RIA Novosti citeerde een bron in Haftars bolwerk Benghazi die zei dat hij niet tekende, omdat de overeenkomst geen tijdlijn bevatte voor het ontbinden van groepen verbonden aan Sarraj's Government of National Accord (GNA).

Erdogan reageerde boos en zei in een toespraak op de televisie in Ankara: "We zullen niet aarzelen om een ​​welverdiende les te geven aan de putschist (deelnemer aan een staatsgreep) Haftar als hij zijn aanvallen op het legitieme bestuur van het land en onze broeders in Libië voortzet". Erdogan zei dat de kwestie nu zou worden besproken tijdens besprekingen in Berlijn op zondag. Europese, Noord-Afrikaanse en Midden-Oosterse landen, evenals de VN, EU, Afrika Unie en Arabische Liga zullen die bijeenkomst bijwonen.

"De putschist Haftar tekende het staakt-het-vuren niet. Hij zei eerst ja, maar later verliet hij helaas Moskou, hij vluchtte uit Moskou," zei Erdogan. "Desondanks vinden we de gesprekken in Moskou positief omdat ze het ware gezicht van de putschist Haftar toonden aan de internationale gemeenschap."

Politiek proces
Westerse mogendheden willen Libië stabiliseren - de thuisbasis van Afrika's grootste bewezen ruwe oliereserves - na jaren van turbulentie sinds de moord op Gadhafi in 2011. Sinds het begin van het offensief tegen Tripoli zijn volgens de Verenigde Naties meer dan 280 burgers en ongeveer 2.000 strijders vermoord en 146.000 Libiërs ontheemd.

Putin en Erdogan deden een gezamenlijke oproep voor een staakt-het-vuren, dat zondag vroeg begon en door de Verenigde Naties werd verwelkomd. De leiders van Turkije en Frankrijk hebben maandag opgeroepen tot een meer permanent bestand dat de weg zou effenen voor een politiek proces, terwijl Duitsland zijn top over Libië aan het voorbereiden was.

Maandag laat had Putin besprekingen in Moskou met de Duitse bondskanselier Angela Merkel, zei het Kremlin, na haar bezoek aan de Russische hoofdstad op zaterdag.

Het diplomatieke initiatief van Turkije en Rusland ontstond ondanks het feit dat de landen tegengestelde partijen steunden. Ankara stuurde troepen - in een opleidingsvermogen, zei het - om de GNA in januari te ondersteunen in een beweging die werd bekritiseerd door Europese machten en de Amerikaanse president Donald Trump.

De GNA heeft overeenkomsten getekend met Ankara die Turkije rechten toekennen over een groot deel van het gasrijke oostelijke Middellandse Zeegebied, in een deal die door Frankrijk, Griekenland, Egypte en Cyprus wordt afgewezen.

Rusland is beschuldigd van steun aan pro-Haftar strijdkrachten, die ook worden ondersteund door de Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Egypte - alle regionale rivalen van Turkije. Er zijn naar verluidt honderden Russische huurlingen in Libië die Haftar steunen. Putin zei dat geen enkele Rus in het land op de betaalrol van Moskou staat.