Het aantal bosbranden in het Amazonewoud is, vergeleken met vorig jaar, verdubbeld. De beschuldigende vinger daarvoor wordt gewezen naar president Jair Bolsonaro en zijn regering. (Foto's: Reuters)

Rook van bosbranden van het Amazonewoud bedekt een gebied waar ook enorme arealen ontbost zijn.
Nabij Porto Velho in de Braziliaanse deelstaat Rondonia stijgen enorme rookwolken van bosbranden in het Amazonewoud op.

Een luchtbeeld toont een ontbost gebied van het Amazonewoud nabij Porto Velho, in de Braziliaanse deelstaat Rondonia.

De milieuminister van Brazilië, Ricardo Salles, is tijdens een bijeenkomst over klimaatverandering uitgejouwd over het recordaantal branden in de Amazone. Satellietgegevens die het National Institute for Space research (Inpe) heeft gepubliceerd, laten dit jaar een stijging van 85% branden zien voor heel Brazilië.

Tijdens de vergadering woensdag schreeuwden sommigen "het Amazonegebied brandt", toen Salles het podium op ging. Natuurbeschermers hebben de Braziliaanse regering de schuld gegeven van het lot van de Amazone. Ze zeggen dat de extreemrechtse president van Brazilië, Jair Bolsonaro, het kappen van land door houthakkers en boeren heeft aangemoedigd, waardoor de ontbossing van het Amazone-regenwoud in rap tempo toeneemt.

Bolsonaro zei donderdag dat de branden werden onderzocht, maar zei dat de regering de middelen ontbrak om de vlammen te bestrijden. Hij ontkende ook dat hij ngo's de schuld had gegeven voor het aansteken van de vuren, een dag nadat hij leek te suggereren dat ze dit hadden gedaan als wraak op zijn regering die hun financiering had ingetrokken. Hij zei dat hij alleen zijn vermoedens had uitgesproken. Het grootste regenwoud ter wereld, de Amazone, is een vitale koolstofwinkel die het tempo van de opwarming van de aarde vertraagt.

Salles sprak woensdag tijdens de Latijns-Amerikaanse en Caribische klimaatweek in de Braziliaanse stad Salvador. De conferentie, georganiseerd door de Verenigde Naties, heeft tot doel acties tegen klimaatverandering in de regio te bevorderen en wordt bijgewoond door vertegenwoordigers van onder andere niet-gouvernementele organisaties, bedrijven en educatieve organisaties.

Zodra zijn naam werd aangekondigd, hoonden en schreeuwden de meeste mensen die de openingszitting van de plenaire vergadering bijwoonden. Slechts enkele aanwezigen applaudisseerden voor Salles.

Klimaatactivisten en natuurbeschermers hebben de regering van Bolsonaro en haar beleid bekritiseerd. Ze zeggen dat hij ontwikkeling verkiest boven behoud. Ze stellen dat sinds het aantreden van president Bolsonaro, het Amazone-regenwoud enorme verliezen heeft geleden en dat het zich in een versneld tempo voortzet.

Hun woede werd verder aangewakkerd door satellietgegevens die dit jaar een sterke stijging van het aantal branden in het Amazonegebied toonden. De cijfers suggereren dat er dit jaar tot nu toe meer dan 75.000 branden zijn voor heel Brazilië, vergeleken met iets meer dan 40.000 in dezelfde periode in 2018. De cijfers en satellietbeelden tonen dat het grootste deel van de deelstaat Roraima in Noord-Brazilië, bedekt is door rook. De gegevens en beelden hebben veel Brazilianen geschokt en een wereldwijde Twitter-trend teweeggebracht onder de hashtag #prayforamazonia.

Het aantal branden dit jaar is tweemaal zoveel als in 2013.

Het Amerikaanse ruimteagentschap NASA heeft daarentegen gezegd dat de totale brandactiviteit in het Amazonebekken dit jaar iets onder het gemiddelde ligt. De regio herbergt ongeveer drie miljoen soorten planten en dieren, en een miljoen inheemse mensen.

Bosbranden komen vaak voor in het droge seizoen in Brazilië, maar ze worden ook opzettelijk aangestoken in pogingen om land illegaal te ontbossen voor veeteelt. "Het droge seizoen creëert de gunstige omstandigheden voor het gebruik en de verspreiding van vuur, maar het starten van een brand is het werk van mensen, hetzij opzettelijk of per ongeluk," vertelde onderzoeker Alberto Setzer aan persbureau Reuters. Ricardo Mello, hoofd van het World Wide Fund for Nature (WWF) Amazon-programma, zei dat de branden "een gevolg waren van de toename van ontbossing zoals te zien in recente cijfers".

In het afgelopen decennium waren vorige Braziliaanse regeringen erin geslaagd om ontbossing te verminderen met acties van federale agentschappen en een boetesysteem. Maar Bolsonaro en zijn ministers hebben de straffen bekritiseerd en toezicht gehouden op een daling van de inbeslagnames van hout en veroordelingen voor milieucriminaliteit.