Niet-Amerikanen zijn naar Mexico gedeporteerd

De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum heeft bekendgemaakt dat haar land naar schatting 4.094 mensen heeft ontvangen die uit de Verenigde Staten zijn gedeporteerd in de week sinds Donald Trump daar aantrad. Dat aantal omvat burgers uit andere landen, hoewel Sheinbaum aangaf dat de meerderheid Mexicaans was.

Er is geen "substantiële toename" van niet-burgers die het land binnenkomen, voegde ze toe.

Sheinbaums verklaring van maandag komt op een delicaat moment voor de diplomatie in Latijns-Amerika, aangezien de regio zich schrap zet voor veranderingen onder Trumps tweede termijn als president van de VS.

Trump had campagne gevoerd met de belofte om een ​​"massale deportatie" te leiden, en hij heeft ook beloofd om een ​​agressief "America First" buitenlands beleid te promoten.

Afgelopen weekend bereikten die inspanningen een hoogtepunt in een botsing met de Colombiaanse president Gustavo Petro, nadat de linkse leider aanvankelijk weigerde om Amerikaanse gedeporteerden te accepteren die op militaire vluchten werden gestuurd.

Colombia is al lang een nauwe bondgenoot van de VS, met name in de wereldwijde 'oorlog tegen drugs'.

Toch reageerde Trump op Petro's weigering door te dreigen de tarieven tegen Colombia te verhogen, eerst met 25 procent en later met 50 procent. Zijn regering annuleerde ook visumafspraken bij de Amerikaanse ambassade in Bogota, de hoofdstad van Colombia.

Petro gaf aan dat hij zou terugslaan met zijn eigen tarieven tegen de VS. Maar zondagavond was hij teruggekrabbeld en konden de deportatievluchten worden hervat.

Een terugkeer naar 'Blijf in Mexico'?
Nieuwsberichten in de VS geven aan dat Mexico vorige week ook de toegang weigerde tot een Amerikaanse militaire vlucht met gedeporteerden, hoewel de omstandigheden waaronder het vliegtuig aan de grond werd gehouden nog onduidelijk zijn.

In het verleden hebben Sheinbaum en haar regering hun afkeuring uitgesproken over wat zij "unilaterale deportaties" uit de VS noemden.

In december benadrukte Sheinbaum ook dat haar prioriteit zou liggen bij het ontvangen van Mexicanen, niet burgers uit andere landen.

"Onze belangrijkste functie is het ontvangen van Mexicanen", zei ze. "We hopen een overeenkomst te sluiten met de regering van Trump in het geval van deportaties, zodat zij ook mensen die uit andere landen komen terugsturen naar hun landen van herkomst."

Maar op maandag benadrukte Sheinbaum dat er een precedent was voor Mexico om niet-burgers uit de VS te accepteren.

Ze wees op haar voorganger en politieke mentor, voormalig president Andres Manuel Lopez Obrador.

Onder voormalig Amerikaans president Joe Biden stemde Lopez Obrador ermee in om maandelijks maximaal 30.000 migranten en asielzoekers uit Cuba, Venezuela, Nicaragua en Haïti te accepteren.

En in 2019, tijdens Trumps eerste termijn, committeerde Lopez Obrador zich aan een beleid dat bekendstaat als "Remain in Mexico", dat vereiste dat asielzoekers in het land moesten blijven terwijl ze asielaanvragen indienden bij de Amerikaanse grens.

Critici hadden het beleid bekritiseerd als een schending van het humanitaire recht, dat asielzoekers toestaat om grenzen over te steken om te ontsnappen aan dreigende vervolging.

Ze wezen er ook op dat asielzoekers onder het "Remain in Mexico"-beleid kwetsbaar zouden zijn voor misbruik door corrupte ambtenaren en kartels die langs de Mexicaanse kant van de grens opereren.

Het beleid werd formeel beëindigd in 2021, onder Biden. Maar Trump wil "Remain in Mexico" herstellen tijdens zijn tweede termijn. Hij werd beëdigd op 20 januari.

Hoewel Sheinbaum nog niet publiekelijk heeft ingestemd met het voorstel, gaf ze maandag aan dat er een overeenkomst zou kunnen worden bereikt om niet-burgers in Mexico te houden.

"In het geval van mensen die geen Mexicaan zijn, is er ook sprake van voorafgaande coördinatie", aldus Sheinbaum.

"De Verenigde Staten heeft ook vlotte communicatie gehad met andere regeringen, met name in Centraal-Amerika."

Ze voegde eraan toe dat minister van Buitenlandse Zaken Juan Ramon de la Fuente gesprekken met de regering van Trump voortzette "met name over de kwestie van migratie en de repatriëring van Mexicanen".

Nadruk op 'dialoog en respect'
Maandag prees Sheinbaum ook de oplossing van het Amerikaanse conflict met Colombia, dat dreigde een regionale handelsoorlog te ontketenen.

"Wij denken dat het goed is dat er eindelijk een overeenkomst is bereikt tussen de Colombiaanse regering en de regering van de Verenigde Staten," zei ze. "Dialoog en respect moeten prevaleren."

Ondertussen heeft de regering van Trump haar botsing met Colombia aangeprezen als een teken van de kracht van haar buitenlands beleid.

"De regering van Colombia heeft ingestemd met alle voorwaarden van president Trump, inclusief de onbeperkte acceptatie van alle illegale vreemdelingen uit Colombia die uit de Verenigde Staten zijn teruggekeerd, inclusief in Amerikaanse militaire vliegtuigen," zei Karoline Leavitt, woordvoerder van het Witte Huis, in een verklaring op zondag.

"De gebeurtenissen van vandaag hebben de wereld duidelijk gemaakt dat Amerika weer gerespecteerd wordt."

Geconfronteerd met de nieuwsberichten van vorige week dat Mexico ook een deportatievlucht had afgewezen, reageerde Leavitt met een andere verklaring waarin ze de medewerking van Mexico aanprees.

"Dankzij president Trump: accepteerde Mexico gisteren een recordaantal van 4 deportatievluchten op 1 dag!" schreef Leavitt.

Maar de door het leger geleide deportatievluchten zullen waarschijnlijk leiden tot aanhoudende spanningen in de regio.

In een verklaring op zaterdag veroordeelden functionarissen in Brazilië het gebruik van handboeien op Amerikaanse deportatievluchten en noemden het een teken van het "flagrante gebrek aan respect" voor mensenrechten.

Trump zei ook dat de vergeldingsmaatregelen tegen Colombia "slechts het begin" zijn van zijn plannen om ervoor te zorgen dat zijn deportatieprogramma doorgaat.

Mexico is ondertussen een repatriëringsprogramma gestart met de naam "Mexico Embraces You" om "zijn medeburgers met open armen te verwelkomen" terwijl de deportaties uit de VS doorgaan.