Orkaan Beryl treft Jamaica, dodental stijgt

Orkaan Beryl raasde woensdagmiddag dreigend over Jamaica, na het ontwortelen van bomen, het afrukken van daken en het vernietigen van boerderijen, terwijl het in de afgelopen dagen een destructief, met water doordrenkt pad baande over kleinere Caribische eilanden.

Het dodental als gevolg van de krachtige orkaan van categorie 4 is gestegen tot minstens negen, maar er wordt algemeen verwacht dat dit nog zal stijgen naarmate de communicatie weer online komt over doorweekte eilanden die zijn beschadigd door overstromingen en dodelijke winden.

"Alles is vernietigd, er is niets anders op Palm Island", zegt Katie Rosiak, algemeen directeur van het Palm Island Resort in St. Vincent en de Grenadines, een van de zwaarst getroffen gebieden in het oostelijke Caribisch gebied. "We hebben hulp nodig voor iedereen", zei ze in een kort telefoongesprek.

Het verlies aan mensenlevens en de schade aangericht door Beryl onderstrepen de gevolgen van een warmere Atlantische Oceaan, die wetenschappers aanhalen als een veelbetekenend teken van door de mens veroorzaakte klimaatverandering die extreem weer aanwakkert dat ervaringen uit het verleden verwart.

In de Jamaicaanse hoofdstad Kingston stonden bezorgde automobilisten in de rij bij benzinestations, terwijl anderen essentiële voorraden insloegen. "Het is absoluut noodzakelijk dat we kalm blijven", zei premier Andrew Holness dinsdag laat in een nationale toespraak. "Dit is geen tijd om in paniek te raken."

Woensdag leken de bewoners gehoor te geven aan zijn oproep.

"Mensen maken zich zorgen; ze zijn altijd aan het winkelen en kopen dingen", zegt Andre, een verkoper in een plaatselijke winkel, zonder zijn volledige naam te noemen.

Volgens een ambtenaar van het energiebedrijf maakten de Jamaicanen zich later op woensdag op voor elektriciteitsonderbrekingen, waarbij de wegen langs de kust al waren weggespoeld, doordat het voortdurend bleef regenen en de wind in de hoofdstad aanwakkerde.

Woensdagmiddag bevond het goed gedefinieerde oog van de spiraalvormige orkaan zich volgens het Amerikaanse National Hurricane Center (NHC) ongeveer 72 kilometer ten zuidoosten van Kingston, hoewel de buitenste ringen al een groot deel van het eiland met een bevolking van bijna 3 miljoen, in beslag namen.

Beryl haalt maximale aanhoudende windsnelheden van 225 km per uur. Volgens het NHC zal de kracht van de wind naar verwachting de komende twee dagen enigszins afnemen, hoewel het waarschuwde dat Beryl op of nabij de kracht van een grote orkaan zal blijven, terwijl hij verder trekt naar de Kaaimaneilanden.

"Levensbedreigende plotselinge overstromingen en modderstromen als gevolg van zware regenval worden tot en met vandaag verwacht over een groot deel van Jamaica en het zuiden van Haïti", zei het NHC in een post, eraan toevoegend dat er tot begin donderdag ook gevaarlijke winden en stormvloeden worden verwacht op de Kaaimaneilanden.

Het centrum voegde eraan toe dat er een orkaanwaarschuwing van kracht was voor Jamaica, de Kaaimaneilanden en de oostkust van het Mexicaanse schiereiland Yucatán, inclusief voor de beste badplaats Cancun van het land.

'Wij kunnen niet slapen'
Terwijl de impact van Beryl steeds sterker werd, wachtten de inwoners van Haïti met spanning op de volledige impact ervan. "We voelden ons niet op ons gemak. We konden niet normaal slapen door de wind en het water. Veel mensen sliepen in de tuin", zegt Pouchon Jean-Francois, die in een geïmproviseerd kamp in Port-au-Prince woont.

De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez raakte dinsdagavond gewond toen ze een gebied ten zuiden van Beryl inspecteerde, waar de rivier de Manzanares in de deelstaat Sucre buiten haar oevers trad.

President Nicolas Maduro bevestigde de verwondingen veroorzaakt door een vallende boom aan zijn onderbevelhebber, samen met hoofdletsel opgelopen door hoge functionarissen die haar vergezelden, nadat hevige regenval landinwaarts vanaf de Caribische kustlijn, het land trof.

Dinsdagavond vertelde Maduro op de staatstelevisie dat drie mensen waren omgekomen en vier vermist waren in het gebied, samen met meer dan 8.000 huizen die beschadigd waren door hevige regenval, waarvan er minstens 400 verwoest waren.

De ongewoon vroege orkaan werd in een recordtempo sterker, wat volgens wetenschappers vrijwel zeker wordt aangewakkerd door de klimaatverandering.

Beryl is de eerste orkaan van het Atlantische seizoen 2024 en de vroegste storm ooit geregistreerd die de hoogste categorie op de vijftrapsschaal van Saffir-Simpson bereikt. De Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) heeft een groot aantal grote orkanen voorspeld in een 'buitengewoon' seizoen dit jaar.

Bijkomende bevestigde dodelijke slachtoffers tot nu toe zijn onder meer minstens drie in St. Vincent en de Grenadines, vertelde een hoge functionaris aan Reuters, waar Union Island ernstige verwoesting heeft ondergaan van meer dan 90% van de gebouwen.

In Grenada beschreef premier Dickon Mitchell "Armageddon-achtige" omstandigheden zonder energie en wijdverbreide vernietiging, terwijl hij ook drie doden bevestigde.

Afgezien van de gevolgen op de korte termijn in Jamaica en Haïti, waarschuwde het NHC dat Beryl waarschijnlijk al donderdagavond aan land zal komen op het Mexicaanse schiereiland Yucatan.

In Cancun zeiden functionarissen dat de voorraad houten planken die werden gebruikt om deuren en ramen te beschermen slonk, terwijl de lokale bevolking en toeristen zich voorbereidden op de komst van Beryl.

Laura Velazquez, hoofd van het Mexicaanse agentschap voor civiele bescherming, moedigde toeristen in Cancun en het nabijgelegen Tulum aan om zich in hotelkelders te nestelen zodra de orkaan nadert, in een commentaar aan de lokale omroep Milenio.