Verschillende plaatsen in Iran zijn gebombardeerd bij de Amerikaanse-Israëlische aanval vanochtend.
De Amerikaanse en Israëlische aanval op Iran vanmorgen, zaterdag, heeft wereldwijd scherpe reacties opgeroepen en de al gespannen situatie in het Midden-Oosten verder aangewakkerd. Terwijl de Verenigde Naties en de Europese Unie opriepen tot kalmte en dialoog, veroordeelden Rusland en China de militaire actie als een gevaarlijke provocatie die de regionale stabiliteit bedreigt.

De Verenigde Naties (VN) benadrukte het belang van het respecteren van het internationaal recht en het vermijden van verdere escalatie. VN-secretaris-generaal António Guterres riep alle betrokken partijen op tot terughoudendheid en vreedzame onderhandelingen. Ook de Europese Unie sprak haar bezorgdheid uit over de situatie en waarschuwde dat militair ingrijpen de diplomatieke vooruitgang kan ondermijnen.

Aan de andere kant veroordeelden Rusland en China de aanval krachtig. Moskou noemde het een onverantwoorde actie die de spanningen in de regio onnodig vergroot. Beijing waarschuwde dat dergelijke militaire acties de stabiliteit in het Midden-Oosten ernstig kunnen ondermijnen en riep op tot dialoog.

In de Golfregio hebben bondgenoten van zowel Iran als de VS hun militaire paraatheid verhoogd. Vliegverboden zijn ingesteld en meerdere luchtvaartmaatschappijen hebben vluchten geannuleerd uit voorzorg. Het luchtruim boven Israël werd tijdelijk gesloten voor civiele vluchten, en in Bahrein werd het servicecentrum van de Amerikaanse Vijfde Vloot getroffen door een raketaanval.

Deze internationale reacties volgen op de gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische operatie, die zaterdag werd uitgevoerd en gericht was op Iraanse nucleaire en militaire doelen. De operatie, onder de codenaam 'Operation Epic Fury', had tot doel Iran’s nucleaire programma te vertragen en de militaire capaciteiten van door Iran gesteunde groepen te beperken.

De aanval leidde tot een Iraanse vergelding met raket- en drone-aanvallen op Israëlische doelen en dreigingen richting Amerikaanse belangen in de regio. De Iraanse Opperste leider Ayatollah Ali Khamenei en president Masoud Pezeshkian werden genoemd als doelwitten, al is de impact daarvan nog onduidelijk.

President Donald Trump noemde de operatie noodzakelijk voor de Amerikaanse veiligheid en spoorde Iraniërs aan om hun leiderschap over te nemen zodra de juiste omstandigheden zijn gecreëerd. Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de actie een kans voor het Iraanse volk om de “juk van tirannie” af te werpen.

De aanval komt na maandenlange moeizame diplomatieke gesprekken tussen de VS en Iran over het nucleaire programma, waarbij Iran bereid is concessies te doen voor sanctieverlichting, maar weigert beperkingen op hun ballistische raketten te accepteren.

Nieuwe ontwikkelingen
Met de aanval is de situatie verder geëscaleerd. Iran heeft aangekondigd zijn raketprogramma te zullen versnellen en verdere militaire tegenmaatregelen te nemen. Iraanse staatsmedia meldden dat nieuwe raketten zijn getest en dat de paraatheid van de Revolutionaire Garde is verhoogd.

De VN Veiligheidsraad heeft een spoedzitting belegd om de situatie te bespreken. Diverse lidstaten dringen aan op het onmiddellijk stoppen van de vijandelijkheden en het hervatten van de diplomatieke gesprekken. De EU heeft extra sancties aangekondigd tegen bepaalde Iraanse militaire entiteiten, terwijl ze tegelijkertijd oproept tot de-escalatie.

In de regio zijn verschillende landen begonnen met het versterken van hun lucht- en kustverdediging. Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun waakzaamheid verhoogd vanwege mogelijke spill-over effecten van het conflict.

De internationale olieprijzen zijn na de aanval fors gestegen, wat extra druk zet op de wereldeconomie. Analisten waarschuwen dat een langdurig conflict in het Midden-Oosten verstrekkende gevolgen kan hebben voor de energievoorziening en de geopolitieke stabiliteit.

De VS en Israël hebben aangegeven bereid te zijn tot verdere militaire acties indien Iran doorgaat met wat zij noemen "agressieve activiteiten" en de ontwikkeling van kernwapens. Tegelijkertijd blijven diplomaten werken aan een nieuw nucleair akkoord, hoewel de hoop op een snelle oplossing slinkt.