Minister Adelien Wijnerman van Financiën & Planning. (Foto: René Gompers)
Van de recent uitgebreide staatsobligatie van US$ 265 miljoen wordt ongeveer US$ 180 miljoen ingezet voor sociale en economische projecten. Dat heeft minister van Financiën en Planning Adelien Wijnerman vrijdag uiteengezet tijdens haar persconferentie. De uitbreiding betreft de tienjarige obligatie (2035) tegen een rente van 8,5%. De middelen zijn inmiddels gestort op een speciale rekening en mogen uitsluitend worden aangewend voor vooraf vastgestelde projecten.

Volgens de minister zijn de middelen niet bedoeld voor lopende uitgaven zoals salarissen of subsidies, maar voor kapitaalinvesteringen. De projecten richten zich op:
● Gezondheidszorg: versterking van ziekenhuizen, eerstelijnszorg en beschikbaarheid van essentiële medicijnen.
● Onderwijs: renovatie van scholen, verbetering van sanitaire voorzieningen en digitale ondersteuning.
● Digitalisering overheid: modernisering van overheidsdiensten en versterking van transparantie en inkomsteninning.
● Landbouw en voedselzekerheid: stimulering van agroverwerking en versterking van lokale productie.
● MKB en jongerenprogramma’s: financieringsmogelijkheden voor startende ondernemers.
● Energie en basisvoorzieningen: ondersteuning van energie- en drinkwatervoorzieningen voor scholen en zorginstellingen.

De exacte verdeling per sector moet nog worden vastgesteld. Volgens Wijnerman worden de projecten nu in overleg met de betrokken ministeries verder uitgewerkt.

Deel voor aflossing commerciële schulden
Van het totale bedrag wordt een deel aangewend voor de afwikkeling van resterende commerciële crediteuren. Daarmee wil de regering oude verplichtingen verder terugdringen. De uitbreiding van US$ 265 miljoen loopt tot 2035 en kent een rente van 8,5%. De eerste rentebetaling vindt plaats in mei 2026.

De minister gaf aan dat voor de eerste 2,5 jaar de rentebetalingen zijn opgenomen in het geleende bedrag. Dat betekent dat deze betalingen voorlopig plaatsvinden via de gereserveerde middelen op de speciale rekening en niet direct drukken op de lopende begroting. Voor de uitbreiding bedraagt de halfjaarlijkse rente circa US$ 11,3 miljoen.

Vooruitlopen op olie-inkomsten
De bewindsvrouw stelt dat de investeringen noodzakelijk zijn om de sociale sector te versterken vóórdat de verwachte olie-inkomsten vanaf 2028 op gang komen. Volgens Wijnerman kan niet worden gewacht tot die middelen beschikbaar zijn om noodzakelijke verbeteringen in onderwijs, gezondheidszorg en productiecapaciteit door te voeren.

Met de uitbreiding stijgt de schuldenlast verder, maar volgens de minister is hiermee tegelijkertijd meer begrotingsruimte gecreëerd door eerdere herfinancieringen en verlenging van aflossingstermijnen.