Het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname (CELOS) heeft na uitgebreid laboratoriumonderzoek definitief vastgesteld wat de oorzaak is van de cassaveziekte die sinds eind 2025 in verschillende landbouwgebieden wordt waargenomen.

Volgens het onderzoeksinstituut wordt de ziekte veroorzaakt door de schimmel Ceratobasidium theobromae, die internationaal in verband wordt gebracht met de zogenoemde Cassava Witches’ Broom Disease (CWBD). Deze plantenziekte tast cassavegewassen aan en kan leiden tot ernstige groeivertraging en aanzienlijke opbrengstverliezen.

De ziekteverschijnselen werden sinds november vorig jaar op meerdere cassavevelden vastgesteld. Landbouwers meldden onder meer bezemachtige vertakkingen, misvormde scheuten en een duidelijke groeiachterstand van planten. Hoewel al vermoed werd dat het om CWBD ging, was wetenschappelijke bevestiging noodzakelijk.

Veldmonsters, verzameld door CELOS-wetenschapper Rudi Nelom in samenwerking met de ministeries van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en Regionale Ontwikkeling (RO), zijn vervolgens onderzocht in het moleculair laboratorium van CELOS onder leiding van bioloog Krishna Gopie.

Met behulp van DNA-analyse werd genetisch materiaal van de schimmel aangetoond. De testen zijn uitgevoerd met internationale referentiematerialen en controlemonsters, waardoor de betrouwbaarheid van de resultaten volgens CELOS is gewaarborgd.

De bevestiging wordt als cruciaal beschouwd, omdat cassave een belangrijk basisgewas is voor zowel de voedselvoorziening als het inkomen van landbouwers in Suriname. Een correcte diagnose maakt gerichte monitoring en beheersmaatregelen mogelijk en moet verdere verspreiding via besmet plantmateriaal helpen voorkomen.

CELOS benadrukt dat de vaststelling ook het belang onderstreept van lokaal wetenschappelijk onderzoek bij de bescherming van de nationale landbouwsector.

Het instituut zal samen met LVV en RO vervolgonderzoek uitvoeren naar de verspreiding en mogelijke impact van de ziekte. Daarnaast zullen landbouwers worden geïnformeerd over herkenning van symptomen en verantwoord gebruik van plantmateriaal.

CELOS-directeur Jairam roept cassavetelers op alert te blijven op tekenen zoals overmatige vertakkingen, afwijkende scheutgroei en groeiachterstand. Verdachte planten kunnen worden gemeld bij de afdeling Plantenziektekunde voor nader onderzoek.

Volgens CELOS is nauwe samenwerking tussen onderzoekers en landbouwers essentieel om verdere schade aan de cassaveteelt te beperken en de voedselzekerheid te beschermen.