EBS heeft ons als klant gemeld dat ze niet beschikbaar is op hete dagen. Dan maar onder de amandelbomen van de Waterkant gaan liggen. Het wordt een race voor een plekje in de schaduw, want niemand weet wanneer het zijn beurt is om als ballast te fungeren.

Waarom geen onderhoud van de generatoren?
Om de stroomvoorziening te continueren, is onderhoud uitgesteld. Want dan moet je machines uitschakelen. Vervolgens is slecht gecoördineerd en geen tijd gereserveerd voor onderhoud. Er komen nu 3 generatoren tegelijkertijd in de wacht voor grote onderhoudsbeurten. Heeft men nu geld bespaard? Welnee! Uitstel van onderhoud levert een boete op van de fabrikant. Plus een groter tekort aan capaciteit omdat men buiten het standaardprogramma en onderhoudspakket extra moet vervangen. Buiten het reguliere onderhoudstraject wordt alles duurder, kost extra tijd, moeten acuut extra onderdelen worden besteld en voorzieningen getroffen om machines die uitstaan te vervangen. Dus, gewoon veel duurder.

Capaciteitsgebrek?
Het beleidsuitgangspunt voor de sector zou moeten zijn dat er in de september/oktober (hete) piekperiode, alle capaciteit beschikbaar is. Dus geen groot onderhoud. Dan levert de stuwdam  189 MW, waarvan 160 MW beschikbaar (85% belasting van het maximale vermogen of cos phi), EBS met 166 MW waarvan 130 MW beschikbaar en SPSC met 96 MW waarvan 50 MW beschikbaar. Dus totaal is dat 451 MW waarvan 376 MW beschikbaar.
Vanwege onderhoud of schade in het netwerk is slechts 350 MW aan capaciteit aanwezig, waarvan 267 MW beschikbaar. 
Dit schema laat zien dat de piek van 3 oktober 2025 (de heetste dag) die 268 MW was, net niet meer gedekt kon worden. Met de verwachte piek voor 2026, van 280 MW, is er duidelijk een tekort van 13 MW. 
De opgemaakte balans houdt rekening met het niet beschikbaar zijn van de volgende machines; 1 generator van de dam in onderhoud, 3 generatoren van EBS in groot onderhoud, 1 permanent defecte CAT van SPCS uit bedrijf. Al deze machines (behalve de dam) zijn 12 tot 15 jaar oud en dus beslist nog niet afgeschreven.

Oplossing
EBS zet de regering het mes op de keel middels een voorstel om voor $100.miljoen in nieuwe generatoren te investeren. Maar dit duurt ook 4 jaar (voor dat de infrastructuur is aangelegd). Als noodmaatregel zou men 1 of 2 nieuwe generatoren bij SPCS op Tout Lui Fault kunnen plaatsen. Omdat SPCS voor een 30% hoger tarief werkt als EBS, zou hiermee het tarief direct in de hoogte moeten worden bijgesteld. 
Deze constructie is bereikt door:
1.onaangepaste onderhoudscontracten van de dam. Voor Suralco was aug.-okt. de periode voor onderhoud bij terugkeer van expatriates, terwijl Surinamers met verlof gingen.
2.De heetste dag van augustus was de 12e l.l. en toen haalde het netwerk 278,6 MW. De piek is opgevangen doordat de dam 116 MW produceerde ipv. 80MW. Dat kon omdat de waterstand van het meer vrij normaal is, ca.258 ft. en de middagpiek ca. 3 à 4 uren duurt.
3.De te verwachten jaarpiek zit rond 285MW, gelet op 2023, 2024 en 2025.
4.Het tekort is dan 18MW. Dus als EBS met spoed 1 van de 3 machines die al een jaar wachten op hun servicebeurt gereed maakt, is het probleem opgelost.

Concessie
De concessie van EBS is verlopen. Er is geen zichtbaar vertoon dat er een nieuwe versie is opgemaakt met strengere eisen, verplichtingen en rechten. De Staat kan de zaak niet zo laten verloederen en EBS doet wat hun goed uitkomt. 
Bij het vernieuwen van de concessie dienen:
1.normen van het netwerk en de leveringsvoorwaarden te worden aangepast. Moderne elektronica heeft veel minder spannings- en frequentietolerantie en gaat dus sneller kapot in het Surinaamse netwerk. Dataprocessen raken gestoord en ontspoord. Elke investering wordt dan een achteruitgang. Kans op uitval van nieuwe apparatuur is veel groter. De klant dient beter te worden beschermd. In het tarief betaald de klant huur voor meter, meteropname, recht op stroomlevering, netwerkonderhoud, onderhoud van generatoren en brandstof (ook voor gebouwen en arbeid). Dan kan niet leveren niet straffeloos worden geaccepteerd. Dus, compensatie voor de klant bij wanprestatie.
2.De plicht tot het duidelijk bevorderen van moderniseringsinitiatieven van de maatschappij moet verankerd zijn in beleid van EBS. Met duidelijke koppeling naar bv. watervoorziening, maar ook veiligheid.
3.De klanten betalen in het tarief voor de EAS, 1 Srd-cent voor elke kWh die wij verbruiken. Dus zou EAS de verdediger van klantenbelangen moeten zijn. 
 
Tenslotte dient vermeld dat het tijd wordt de administratie van het bedrijf op orde te krijgen. Covid is allang voorbij. Alle onregelmatigheden die door deze epidemie zijn veroorzaakt, zijn inmiddels verleden tijd. De informatie van het bedrijf (jaarverslagen) moet op tafel zodat de overheid en de burgerij niet in het duister tast over haar eigen bedrijf. Wie wanpresteert moet weg. 
Zodat Suriname vooruit kan!

Ir. E.C. Neus

Documenten: