Beeld: BBC
Toen de Amerikaanse troepen Nicolás Maduro op 3 januari gevangennamen, sprak Washington over drugs, nationale veiligheid, democratie en de politieke toekomst van Venezuela. Maar Donald Trump sprak ook over olie.

Enkele uren nadat Maduro was verwijderd, zei de Amerikaanse president dat grote Amerikaanse oliebedrijven Venezuela zouden binnengaan, miljarden dollars zouden investeren, de beschadigde petroleuminfrastructuur zouden herstellen en de productie op grote schaal zouden herstarten.

“We gaan onze zeer grote Amerikaanse oliebedrijven, de grootste ter wereld, laten binnenkomen, miljarden dollars laten investeren, de zwaar beschadigde infrastructuur repareren en geld gaan verdienen voor het land,” zei Trump op 3 januari.

Op 6 januari bereikten Venezuela en de Verenigde Staten een akkoord voor de export van tot wel 2 miljard dollar aan Venezolaanse ruwe olie naar de VS. Reuters meldde dat deze regeling vaten zou herleiden die anders naar China zouden zijn gegaan. Een dag later maakte het Amerikaanse ministerie van Energie de rol van Washington nog duidelijker.

Het ministerie verklaarde dat de Amerikaanse overheid was begonnen met het vermarkten van Venezolaanse ruwe olie op de wereldmarkt. De opbrengsten zouden eerst op door de VS gecontroleerde rekeningen worden gestort. Men verwachtte dat aanvankelijk 30 tot 50 miljoen vaten zouden worden verkocht, met vervolgverkopen daarna. De VS begonnen ook selectief sancties te versoepelen om Venezolaanse olie via goedgekeurde kanalen te laten bewegen.

Vervolgens kwamen de oliebedrijven. Trump ontving op 9 januari oliemannen in het Witte Huis, terwijl zijn regering aandrong op ongeveer 100 miljard dollar aan investeringen om de Venezolaanse oliesector te herbouwen. Chevron schetste potentiële productie-uitbreidingen. ExxonMobil zei een terugkeer te overwegen als investeringsbescherming beter werd. ConocoPhillips toonde ook interesse, maar wees op zorgen over het juridische en commerciële kader in Venezuela.

Venezuela heeft de grootste bewezen ruwe olievoorraden ter wereld. Volgens OPEC gaat het om meer dan 300 miljard vaten. Een groot deel van die olie ligt in de Orinoco Belt, maar jaren van onderinvestering, operationele problemen, sancties en politieke onzekerheid hebben ervoor gezorgd dat Venezuela lang niet produceert wat technisch mogelijk is.

Washington begon daarna de regels rondom die olie te veranderen. In februari gaf het Amerikaanse ministerie van Financiën licenties af voor bepaalde olie- en gasoperaties en onderhandelingen voor nieuwe investeringen. In de daaropvolgende maanden kwamen er aanvullende licenties voor de verkoop van Venezolaanse ruwe olie, Amerikaanse diluenten, olieveldapparatuur, diensten en transacties met staatsoliebedrijf PDVSA.

In juni rapporteerde OilNOW dat Amerikaanse functionarissen de aanpak omschreven als een strategie in drie fasen: Venezuela stabiliseren, de economie en de oliesector herbouwen en uiteindelijk een politieke overgang ondersteunen.

Op 28 augustus kondigde Trump een 25-jarig Amerikaans-Venezolaans akkoord aan, verbonden aan 17 olievelden met meer dan 65 miljard vaten. De overeenkomst zou bijna 100 miljard dollar aan investeringen omvatten en gericht zijn op een productie van ongeveer 1,5 miljoen vaten per dag. Trump zei dat de VS de meerderheid van de controle over de olie in dit akkoord zouden verkrijgen.

Twee dagen later zei Trump dat Venezolaanse ruwe olie zou worden gebruikt om de Amerikaanse Strategische Petroleumreserve aan te vullen. Vanaf de gevangenneming van Maduro op 3 januari tot het akkoord over 65 miljard vaten in augustus, zat olie nooit stil op de achtergrond. Washington zette het vanaf dag één op tafel.

De politieke situatie in Venezuela blijft fragiel, ondanks het Amerikaanse investeringsplan en gedeeltelijke versoepeling van sancties. De olieproductie is langzaam herstellende, maar ligt nog onder het potentieel door infrastructuurproblemen en politieke onzekerheid.

Amerikaanse en internationale bedrijven hebben stappen gezet in investeringen, vooral in de Orinoco Belt, maar juridische en commerciële risico's blijven een grote zorg.

De VS blijft strategisch investeren in Venezuela om de olievoorziening te diversifiëren en minder afhankelijk te zijn van andere grote producenten.

Wereldwijde olieprijzen en geopolitieke spanningen beïnvloeden nog steeds de snelheid en omvang van investeringen in Venezuela.

Er is groeiende internationale aandacht voor duurzaamheid en de overgang naar groenere energie, wat de lange termijn toekomst van olie-investeringen in Venezuela kan beïnvloeden.