Intussen is eenieder bekend met de gewelddadigheid die zich heeft afgespeeld tegen een weerloze poes. De beelden en berichten die zich verspreidden via sociale media hebben bij velen woede, verdriet en afschuw opgewekt. Maar wat daarna volgde, heeft misschien nog meer blootgelegd dan de daad zelf.

Niet alleen de verontwaardiging viel op, maar ook de manier waarop een deel van de samenleving onmiddellijk begon te rationaliseren wat er gebeurd was.

“Dat dier gaf overlast.”
“Die poes maakte rommel in zijn kamer.”
“Waarom moet andermans dier op mijn erf komen?”
“Hij heeft goed gedaan.”

Het zijn woorden die blijven hangen, juist omdat ze zo achteloos uitgesproken worden. Alsof het beëindigen van een leven een proportionele reactie kan zijn op irritatie. Alsof een levend wezen reduceren tot “overlast” voldoende morele toestemming geeft voor geweld.

Een poes voelt angst. Pijn. Stress. Zij probeert te vluchten wanneer zij bedreigd wordt. Zij probeert te leven. Dat leven werd bewust afgenomen. Toch zag men online mensen discussiëren alsof het ging om beschadigd eigendom of een vervelend probleem dat “eindelijk was opgelost”.

Daarin schuilt iets diepers dan enkel boosheid over een loslopend dier. Het toont hoe afgestompt een samenleving kan raken wanneer hardheid jarenlang genormaliseerd wordt.

Suriname leeft al decennialang onder economische onzekerheid, institutionele zwakte, sociale frustratie en een voortdurende erosie van vertrouwen in de toekomst. Mensen groeien op in buurten waar stress permanent aanwezig is. Financiële druk, instabiele thuissituaties, geweld, alcoholmisbruik, onverwerkte trauma’s en psychische problematiek blijven vaak onbehandeld en onbesproken.

Onder zulke omstandigheden verschraalt empathie soms. Niet bij iedereen. Velen behouden ondanks alles hun menselijkheid en mededogen. Maar binnen delen van de samenleving ontstaat een cultuur waarin gevoelloosheid bewondering kan oproepen, waar agressie gezien wordt als daadkracht en waar geweld tegenover iets weerloos nauwelijks nog morele schok veroorzaakt.

Wanneer mensen jarenlang ervaren dat hun eigen leven weinig bescherming, waardigheid of stabiliteit kent, ontstaat soms een gevaarlijke psychologische verschuiving: macht wordt dan beleefd als controle over iets zwakkers. Een dier. Een kind. Een partner. Iemand die zich niet kan verdedigen.

Die maatschappelijke omstandigheden kunnen verklaren waarom empathie afstompt. Zij rechtvaardigen het echter niet. Integendeel, zij tonen hoe diep de sociale en psychologische crisis werkelijk reikt.

Daarom is het verontrustend wanneer mensen openlijk applaudisseren voor extreme dierenmishandeling. Niet alleen vanwege het lot van het dier zelf, maar omdat het iets onthult over de morele conditie van de samenleving. Over hoe gemakkelijk wreedheid gelegitimeerd kan worden zodra het slachtoffer wordt gereduceerd tot “hinderlijk”.

En precies daarom moeten psychologische signalen serieus genomen worden.

Niemand beweert dat iedere jongere die een dier mishandelt later een moordenaar wordt. Menselijk gedrag is complexer dan simplistische populaire aannames. Toch wordt ernstige sadistische mishandeling van weerloze levende wezens binnen de criminologie en forensische psychologie al lang beschouwd als een mogelijk alarmsignaal van bredere psychosociale problematiek. Niet alleen strafrechtelijk, maar ook psychologisch en maatschappelijk vraagt dergelijk gedrag om serieuze aandacht.

Geweld ontstaat zelden uit het niets. Vaak groeien zulke gedragingen in omgevingen waar emotionele regulatie zwak ontwikkeld is, waar frustratie zich opstapelt, waar empathie onvoldoende gevormd wordt en waar hulpverlening nauwelijks toegankelijk of gestigmatiseerd blijft. In Suriname praten wij nog steeds veel te weinig over mentale gezondheid, totdat een tragedie plaatsvindt die niet langer genegeerd kan worden.

Velen herinneren zich nog de schokkende geweldsberichten uit Commewijne eind 2025, waarna opnieuw maatschappelijke discussies ontstonden over psychische problematiek, agressieregulatie en gemiste signalen. Achteraf vraagt men zich telkens af waarom afwijkend of gewelddadig gedrag werd weggewuifd. Waarom psychische ontregeling pas aandacht krijgt nadat levens verloren zijn gegaan.

Preventie begint veel eerder. Zij begint wanneer een samenleving begrijpt dat extreme wreedheid tegenover iets weerloos geen normaal gedrag is dat men lacherig moet relativeren.

Suriname beschikt sinds 2017 over een Wet Dierenwelzijn. Op papier bestaat dus erkenning dat dieren bescherming verdienen tegen mishandeling en onnodig lijden. Maar wetten verliezen hun betekenis wanneer handhaving zwak blijft en wanneer de maatschappelijke moraal zelf verdeeld raakt over de vraag of dierenleed überhaupt ernstig genoeg is om consequenties te verdienen.

Een waarschuwing na extreme mishandeling voelt voor velen alsof de staat impliciet zegt dat het leven van een dier nauwelijks gewicht draagt. Dat gevoel wordt versterkt wanneer online reacties de daad vervolgens verder normaliseren.

En misschien is dat uiteindelijk het meest pijnlijke aspect van deze hele zaak: niet alleen dat een dier op gewelddadige wijze stierf, maar dat zoveel mensen geen morele grens meer lijken te voelen bij het bewust toebrengen van lijden aan iets dat volledig weerloos was.

Een samenleving die haar empathie tegenover het weerloze verliest, begint langzaam iets van zichzelf kwijt te raken.

Drs. Gasieta Naushaad