Een politieagent draagt ​​apparatuur die in beslag is genomen uit de auto van een vermeende ontvoerder, nadat de politie op 23 februari een poging tot ontvoering in de wijk Delmas in Port-au-Prince, Haïti, had verijdeld. (Foto: AP)
De expansie van machtige en gewapende bendes in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince is door anti-bendeoperaties vertraagd, maar de dreiging blijft volgens een recent rapport van een VN-expert onverminderd aanwezig. Hoewel autoriteiten, gesteund door drone-aanvallen en zelfverdedigingsgroepen, het oprukken van de bendes hebben weten tegen te houden, blijft de veiligheidssituatie in het armste land van de Amerika's fragiel en onvoorspelbaar.

Het VN-rapport, uitgebracht op dinsdag door experts die toezicht houden op sancties van de VN-Veiligheidsraad in Haïti, constateert dat de intensivering van veiligheidsmaatregelen in de hoofdstad bendes heeft teruggedrongen. "De vooruitgang is echter ongelijk en kan zonder aanhoudende druk snel teniet worden gedaan," waarschuwt het rapport.

De bendes, die de overhand hebben in het grootste deel van Port-au-Prince, zijn berucht vanwege frequente moorden, verkrachtingen en ontvoeringen. Volgens het rapport reageren bendeleiders – van wie velen nog steeds vrij rondlopen – steeds voorzichtiger op de drone-aanvallen door openbare optredens en activiteiten op sociale media te vermijden.

Door de druk in het stadscentrum zijn de bendes uitgeweken naar afgelegen en semi-urbane gebieden waar ze meer ruimte hebben om hun criminele activiteiten voort te zetten. Dit dwingt de veiligheidstroepen om zich te herpositioneren, wat hun vermogen om al heroverde gebieden te behouden ondermijnt.

Daarnaast hebben de bendes hun controle aangescherpt over faciliteiten waar Haïtianen geld uit het buitenland ontvangen, een belangrijke bron van inkomsten. Ook plegen ze afpersingen in vermomming als politie, inclusief ontvoeringen voor losgeld.

Het rapport wijst op een aanzienlijk aantal slachtoffers, zowel onder de bendeleden als onder niet-betrokken burgers, als gevolg van de anti-bendeoperaties, die het afgelopen jaar werden ondersteund door particuliere militaire contractors. Volgens een recent rapport van de VN-mensenrechtenchef, Volker Turk, werden tussen maart 2025 en januari 2026 in totaal 5.519 mensen gedood, waarvan minstens 3.497 tijdens deze operaties.

De bendes zouden de schade veroorzaakt door drone-aanvallen benutten om hun lokale macht te versterken, door onder meer financiële steun te bieden aan burgers die getroffen zijn door de acties van de veiligheidstroepen. Ook de werving van kinderen neemt toe; deze worden ingezet in gevechten en als schild tegen wetshandhavers.