Schade aan de Al-Salmi, een ruwe-olietanker onder Koeweitse vlag, voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten, 31 maart. Er brak brand uit op de volledig geladen tanker nadat deze voor anker was geraakt door een Iraanse aanval voor de kust van Dubai. (Foto: Kuwait Petroleum Corporation)
De oorlog tussen de Verenigde Staten (VS) en Iran bereikt volgens Amerikaanse defensieautoriteiten een cruciaal moment. VS-Defensieminister Pete Hegseth waarschuwde dinsdag dat de komende dagen bepalend zullen zijn voor het verdere verloop van het conflict. Tegelijkertijd antwoordde de Iraanse Revolutionaire Garde met dreigementen tegen Amerikaanse bedrijven die actief zijn in de regio.

Teheran maakte een lijst bekend van achttien Amerikaanse bedrijven die vanaf woensdag als doelwit kunnen worden beschouwd. Op de lijst staan onder meer grote technologie- en defensiebedrijven zoals Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla en Boeing. Een reactie uit het Witte Huis stelde dat de Amerikaanse strijdkrachten klaarstaan om aanvallen te beperken en te beantwoorden.

Diplomatie en dreiging: een gespannen evenwicht
Minister van Buitenlandse Zaken van Iran, Abbas Araqchi, noemde de berichten die hij van de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff ontvangt geen onderhandelingen, maar eerder dreigementen via tussenpersonen. Ondanks de intensiteit van het conflict in de afgelopen maand, waarin duizenden zijn omgekomen en de wereldwijde energievoorziening onder druk staat, geven diplomaten aan dat er nog steeds gesprekken gaande zijn.

President Donald Trump heeft gedreigd om Iraanse energie-installaties volledig te vernietigen als Iran niet instemt met een vredesakkoord en de Straat van Hormuz, een vitale doorgang voor olie-export, vrijmaakt. Trump uitte ook kritiek op bondgenoten zoals het Verenigd Koninkrijk, die volgens hem onvoldoende steun bieden aan de Amerikaanse oorlogsinspanningen.

Regionale en internationale reacties
De oorlog veroorzaakt verdeeldheid onder NAVO-bondgenoten. Frankrijk en Italië hebben zich terughoudend opgesteld ten opzichte van sommige Amerikaanse en Israëlische militaire acties. Paus Leo riep Trump op om een “uitweg” te zoeken om het geweld te verminderen.

In de regio heeft Iran recent een olie-tanker bij Dubai aangevallen, wat leidde tot een tijdelijke stijging van de olieprijzen. Brent-olie futures bereikten een recordstijging van 64% in maart, met een piek boven de 118 dollar per vat. Hogere brandstofprijzen vormen in de VS een politiek risico voor Trump in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.

Militaire ontwikkelingen
Volgens de voorzitter van de Amerikaanse Joint Chiefs of Staff, generaal Dan Caine, worden Iraanse capaciteiten verder aangetast door gerichte aanvallen op onderzoeks- en productiefaciliteiten. Meer dan 150 Iraanse marineschepen zouden zijn vernietigd, wat volgens Hegseth leidt tot wijdverspreide deserties binnen de Iraanse strijdkrachten.

Ondertussen blijft de oorlog zich uitbreiden. Israël voerde een nieuwe reeks aanvallen uit op twintig Iraanse wapensites en een onderzoekscentrum. In Jemen hebben de Iran-gezinde Houthi-rebellen Israël aangevallen. Turkije meldde dat een Iraanse ballistische raket zijn luchtruim binnentrok, maar werd neergeschoten.

Internationale bemiddeling
Pakistan en China roepen op tot een onmiddellijke wapenstilstand en dringende vredesbesprekingen. De buitenlandse ministers van beide landen spraken dinsdag in Beijing over de noodzaak van een snelle de-escalatie.

Ondanks de toenemende druk blijft Iran zich standvastig opstellen, wat het conflict verder escaleert en de stabiliteit in het Midden-Oosten en de wereldeconomie bedreigt.