De minimale aanwezigheid van de overheid in het binnenland heeft ertoe bijgedragen dat illegale activiteiten daar jarenlang kunnen plaatsvinden en deels worden gedoogd. Tegelijkertijd staat de politie voor de opdracht de veiligheid in moeilijk bereikbare gebieden te garanderen, terwijl voldoende logistieke voorzieningen en permanente politieposten ontbreken. Het Korps Politie Suriname (KPS) zoekt daarom ook samenwerking met mijnbouwbedrijven en andere concessiehouders om politiemensen in deze gebieden te kunnen inzetten.

Directeur Operaties van het KPS Rishi Akkal schetste deze situatie woensdag tijdens een persconferentie van de politieleiding. Korpschef Melvin Pinas gaf op een vraag aan dat politiemensen actief zijn in het binnenland en dat vanuit zowel Regio Midden als Regio Oost detachementen worden uitgezonden. Volgens Akkal kan het veiligheidsbeleid voor het binnenland niet op dezelfde manier worden uitgevoerd als in de kustvlakte. De politietaken en bevoegdheden zijn overal hetzelfde, benadrukte hij, maar de omstandigheden waaronder politiemensen moeten werken verschillen sterk.

Gebieden zijn moeilijk bereikbaar, logistieke voorzieningen zijn beperkt en op veel plaatsen ontbreken permanente politiebureaus. Akkal wees daarnaast op een historisch gegroeide situatie. "Het is van oudsher een gedoogbeleid geweest, dat er bepaalde illegale zaken daar zijn gedoogd”, zei hij. De politietopper verwees daarbij onder meer naar overtredingen van de Mijnbouwwet en het gebruik van chemicaliën in de goudsector, al dan niet met de vereiste toestemming of vergunning. Ook noemde hij andere activiteiten die al jarenlang in de goudvelden plaatsvinden.

Overheid nauwelijks aanwezig
Volgens Akkal heeft de korpsleiding de situatie geëvalueerd en vastgesteld dat niet alleen de politie, maar ook andere overheidsdiensten minimaal aanwezig zijn in het achterland. Tegelijkertijd groeit juist daar de behoefte aan veiligheid. Lokale gemeenschappen en bonafide ondernemers worden volgens hem geconfronteerd met onder meer berovingen en andere vormen van onveiligheid. Ook trekken steeds meer mensen naar de goudvelden om daar een bestaan op te bouwen.

"De overheid dient de veiligheid op elk stuk van het grondgebied van Suriname te garanderen”, stelde Akkal. Daarbij maakt het volgens hem voor de algemene veiligheidstaak van de Staat niet uit of personen legaal of illegaal in een gebied verblijven. Het KPS stuurt daarom detachementen naar het achterland, maar volgens Akkal neemt ook de vraag naar een permanente aanwezigheid van veiligheidsdiensten toe.

Samenwerking met mijnbouwbedrijven
Opvallend is dat de politie bij het zoeken naar oplossingen ook gebruikmaakt van publiek-private samenwerking. Akkal noemde onder meer samenwerkingsverbanden met Newmont Suriname en Zijin. Ook andere concessiehouders zouden om politieassistentie vragen. Volgens hem zit daar voor de korpsleiding een praktisch dilemma. De overheid kan de politie niet altijd voldoende faciliteren om mensen naar afgelegen gebieden te brengen, terwijl het korps wel verantwoordelijk blijft voor de openbare orde en veiligheid.

Akkal benadrukte dat politiemensen die via dergelijke samenwerkingsverbanden in het gebied worden ingezet uitsluitend hun wettelijke politietaken uitvoeren. "Geen andere instructies”, onderstreepte hij.

Tijdens de persconferentie werd gevraagd of particuliere ondernemingen niet zelf beveiligingsbedrijven moeten inzetten in plaats van gebruik te maken van de politie. Akkal antwoordde dat bedrijven inderdaad zoveel mogelijk verantwoordelijkheid moeten nemen voor de beveiliging van hun eigen activiteiten. Particuliere beveiligers hebben echter beperkte bevoegdheden. De algemene veiligheid blijft volgens hem een verantwoordelijkheid van de Staat. Ook wanneer een onderneming over een eigen beveiligingsbedrijf beschikt, ontslaat dat de overheid niet van haar taak om de openbare veiligheid te waarborgen.

Structureel vraagstuk
De politieleiding legt een breder probleem bloot dan alleen criminaliteit in de goudvelden. De economische activiteiten en het aantal mensen in het achterland nemen toe, terwijl de permanente aanwezigheid en logistieke capaciteit van de overheid daarmee geen gelijke tred hebben gehouden.

De politie probeert dat gat nu deels op te vullen met detachementen en samenwerking met private partijen. Tegelijkertijd erkent zij dat jarenlang illegale activiteiten zijn gedoogd en dat structurele aanwezigheid van de overheid in het achterland noodzakelijk is.