Assembleelid Asis Gajadien
Fractievoorzitter Asis Gajadien van de VHP heeft de Wet Openbaarheid van Bestuursinformatie ingediend bij De Nationale Assemblee (DNA), ditmaal als initiatiefvoorstel. Deze wet is tijdens de vorige regeerperiode wel in commissieverband in behandeling genomen en besproken met maatschappelijke groeperingen, maar niet geagendeerd voor openbare behandeling.

De wet wordt nu met enkele wijzigingen ingediend, waaronder een memorie van toelichting die ontbrak in het eerste concept. Gajadien, die destijds voorzitter was van de parlementaire commissie die de wet moest voorbereiden, zegt in gesprek met Starnieuws dat aanpassingen zijn meegenomen na gesprekken en presentaties die maatschappelijke groeperingen hebben gehouden. “Niet alle wijzigingen zijn uitputtend meegenomen. Dit is een initiatief om opnieuw een aanzet te geven zodat deze wet op de agenda van het parlement wordt geplaatst”, zegt de initiatiefnemer.

Het oorspronkelijke concept van de WOB, dat destijds becommentarieerd werd door maatschappelijke groeperingen, leverde veel tegenstand op. Het maatschappelijk middenveld was unaniem van mening dat het concept niet voldeed aan de maatschappelijke verwachtingen. Ook Centre for Law and Democracy heeft aangetekend dat het concept onvoldoende inspeelde op wat verwacht wordt van zo een wet.

Een van de belangrijkste kritieken was dat het concept teveel ingegeven leek door politieke motieven en deze ook beschermde. Daarnaast werd opgemerkt dat het wetsvoorstel internationaal gezien een achterhaalde manier is om de overheid te bewegen tot meer transparantie en betere communicatie, die moeten leiden tot behoorlijk bestuur.

Tijdens de gesprekken en presentaties met maatschappelijke groeperingen werd voorgesteld om, in navolging van Nederland, over te stappen naar de Wet open overheid (Woo). Deze wet vereist een actievere rol van de overheid om transparant te zijn, de communicatie over bestuurlijke aangelegenheden te verbeteren en zich verantwoordelijker op te stellen naar de samenleving.

In de memorie van toelichting staat nu vermeld dat meer dan 100 landen – waaronder de buurlanden van Suriname en andere landen in de Caribische en Latijns-Amerikaanse regio – in hun nationale wetgeving vormen van regelgeving hebben geïmplementeerd over de openbaarheid van bestuursinformatie, internationaal aangeduid als freedom of information legislation. De internationale informatievrijheid wordt bevorderd en gemonitord door de VN-organisatie UNESCO.

De memorie van toelichting, in dit enigszins aangepaste voorstel, wijst erop dat op grond van deze wet eenieder het recht heeft op toegang tot publieke informatie door middel van een verzoek. Hoewel openbaarheid van bestuur in de grondwet niet expliciet is uitgewerkt, kan dit volgens de memorie van toelichting wel worden afgeleid uit de artikelen 54 lid 2 onder h, 157 lid 3 en 158 lid 1. Omdat de grondwet echter geen memorie van toelichting kent, blijft dit een interpretatiekwestie. Duidelijkheid wordt daarentegen wel verschaft in artikel 19 lid 1 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (BUPO-Verdrag) en artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Suriname is aan beide verdragen gebonden.