Minister Dirk Currie beantwoordt vragen in DNA.
Geschokte en zorgelijke reacties in het parlement over de stand van zaken in het onderwijs. Vrijwel alle fracties willen dat er, direct na de begrotingsbehandeling, een speciale themavergadering wordt gehouden, gevolgd door een onderwijscongres met het onderwijsveld en andere deskundigen. De reacties volgden op de presentatie van een voorlopige ‘scan’ door minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur.

Suriname investeert simpelweg onvoldoende in het onderwijs. Terwijl de regionale norm tussen de 15 en 20 procent van het bruto binnenlands product (bbp) ligt, zit Suriname daar al jaren ver onder. Voor dit jaar is het afgerond 10 procent van het bbp. Currie stelde, tot verbazing van het parlement, vast dat nu al duidelijk is dat het onderwijs vanuit de begroting van zijn ministerie bij lange na niet bereikbaar en toegankelijk is voor alle kinderen in Suriname. Het totale budget (SRD 6.6 miljard) van het ministerie bedraagt slechts 9 procent van de totale staatsbegroting. Daarvan gaat 90 procent naar personele lasten, zoals de salarissen van leerkrachten.

Aan deze situatie zal dit begrotingsjaar vrijwel niets kunnen worden veranderd. “Ik pleit er wel voor dat dit voor de begroting van 2026 totaal anders zal zijn,” betoogde Currie. Een andere verontrustende mededeling van de minister is dat het grootste deel van het budget voor dit dienstjaar nu al als volledig uitgegeven moet worden beschouwd. Niet aan nieuwe beleidsmaatregelen of investeringen van de huidige regering, maar aan eerder gealloceerde middelen voor uitgaven die zijn gedaan door de regering-Santokhi.

De mededeling dat het onderwijs in het binnenland een achterstand heeft van bijna 50 jaar, en de beschrijving van hoe de Surinaamse leerkracht - zowel financieel als maatschappelijk - sterk gedemotiveerd is, waren voor het parlement de druppel. Currie gaf wel de garantie dat op 1 oktober alle scholen in het land - ook het binnenland - zullen beginnen. Ook is er een schema gemaakt voor het ophalen van leerkrachten die gestationeerd zijn in het binnenland. Velen hebben ook om overplaatsing gevraagd. Het werken in het binnenland moet meer incentives krijgen. 

BEP fractieleider Ronny Asabina noemt de geschetste situatie ronduit een enorme schande. Hij wees erop dat deze problemen in feite niet nieuw zijn. In zijn drie termijnen als parlementslid zijn deze zaken al keer op keer besproken. Volgens Asabina zijn een themavergadering en een onderwijscongres nu een dringende noodzaak. DNA-voorzitter Ashwin Adhin verzekerde dat niet voorbij zal worden gegaan aan de oproep van de leden. 

Aan vicepresident Gregory Rusland zei Adhin dat de regering erop moet rekenen dat het parlement eist dat het onderwijsbudget van 9 procent van het bbp dringend wordt opgetrokken naar de regionale norm, en dus niet minder dan 15 procent mag zijn. Adhin riep alle betrokkenen bij het onderwijs op de themavergadering te volgen en input te geven voor het gepland congress. De regering toonde zich, bij monde van Rusland, bereid iets te doen aan de situatie. Hij zegde toe alle medewerking te verlenen om inhoud te geven aan de oproep van het parlement.

De presentatie van Currie leidde direct tot veel vragen van de leden. De minister benadrukte dat hij een totaal nieuwe benadering heeft voor de ontwikkeling en investeringen in het onderwijs. In elk geval zal die uniform zijn: “Niemand, van nergens, moet of zal worden achtergelaten.” Ook vanuit de leden kwamen al oplossingen voor dringende problemen, zoals het snel wegwerken van de financiële achterstand en het aanpakken van de demotivatie onder leerkrachten.
NPS-parlementariër Jerrel Pawiroredjo deed het meest concrete voorstel: dat regering en parlement zich nu al committeren om een substantieel deel van toekomstige inkomsten te besteden aan het hervormen van het onderwijs.