Een containerhaven in China. (Foto: Reuters)
De door president Donald Trump ingezette handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China dreigt de Europese markten te overspoelen met Chinese producten. Analisten waarschuwen dat Europa zich moet voorbereiden op een mogelijke toestroom van goedkope Chinese goederen als gevolg van de hoge Amerikaanse invoertarieven.

Hoewel de Europese Unie recent enige opluchting uitte over het opschorten van een reeks Amerikaanse importheffingen voor een periode van 90 dagen, geldt deze tijdelijke maatregel nadrukkelijk niet voor China. Amerikaanse invoer uit China blijft onderworpen aan tarieven van maar liefst 145 procent, wat ertoe leidt dat veel Chinese producten onbetaalbaar worden voor Amerikaanse consumenten. Hierdoor ontstaat het risico dat China alternatieve afzetmarkten zoekt, waaronder Europa.

De Europese Unie – bestaande uit 27 lidstaten – wordt zelf geconfronteerd met een invoertarief van 10 procent op haar export naar de VS. Tegelijkertijd vrezen Europese beleidsmakers en industrieën dat China zijn overcapaciteit op de EU-markt zal richten, mogelijk tegen sterk verlaagde prijzen.

Volgens marktanalist Daniela Sabin Hathorn (Capital.com) zou dit kunnen leiden tot herstructurering van handelsroutes en complexere toeleveringsketens. "Bedrijven zouden Chinese goederen kunnen omleiden naar Europa om de Amerikaanse tarieven te ontwijken," aldus Hathorn.

De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde eerder al voor de mogelijke economische impact op Europa. Hij riep de EU op zich te beschermen tegen een 'derde landen stroom' van Chinese goederen, die Europese sectoren uit balans kan brengen. "Er bestaat een potentieel risico dat sommige producten zullen worden omgeleid, wat gevolgen zal hebben voor onze economieën," zei Macron donderdag.

Industriële sectoren die al kampen met concurrentiedruk – zoals de staalindustrie, aluminiumproductie en zonne-energiemarkt – worden als bijzonder kwetsbaar beschouwd. Geograaf en industriekenner Anaïs Voy-Gillis wijst op het gevaar van een toenemende druk op marges in sectoren die reeds onder druk staan. Ook chemie en auto-onderdelen worden genoemd als risicosectoren, volgens het Franse ministerie van Industrie en Energie.

Toch zijn er ook experts die de situatie relativeren. Aurelien Saussay, hoogleraar aan de London School of Economics, stelt dat de EU op korte termijn zelfs een voordeel kan behalen."De handelsoorlog biedt Europa mogelijk een concurrentievoordeel ten opzichte van China bij de export naar de VS," aldus Saussay. "Maar op termijn kunnen we vervallen in een vicieuze cirkel van vergeldingsmaatregelen."

De Europese Commissie reageerde terughoudend. Voorzitter Ursula von der Leyen benadrukte het belang van samenwerking met China om de risico’s van handelsverlegging te beheersen, vooral in sectoren met wereldwijde overcapaciteit.

Ondertussen dringen Europese industrieorganisaties aan op beleid dat de concurrentiekracht van de EU versterkt. Alexandre Saubot, voorzitter van de Franse industriële lobby, pleit voor vereenvoudigde regelgeving en een beter ‘aanbodbeleid’. Tegelijkertijd wordt gewezen op het belang van strenge EU-normen die een zekere bescherming bieden tegen producten van inferieure kwaliteit, zoals in de cosmeticasector.

"Dankzij strikte regelgeving en hoge kwaliteitsnormen is het risico op een massale instroom van Chinese producten enigszins beperkt," zegt Emmanuel Guichard van de Franse Federatie van de Schoonheidsindustrie.

Toch blijft de boodschap aan Europa duidelijk: wees voorbereid. Want terwijl de geopolitieke spanningen toenemen, is de impact op de Europese markten al voelbaar – en mogelijk nog maar het begin.