Op 25 maart moeten de politieke partijen en combinaties die mogen meedoen met de aanstaande verkiezingen hun kandidatenlijsten indienen bij het Centraal Hoofdstembureau (CHS). Dit is een cruciale stap richting de verkiezingen van 25 mei 2025. De keuze van kandidaten beïnvloedt het vertrouwen van burgers, die niet alleen letten op beloften, maar ook op integriteit en transparantie.

Een gezonde democratie draait immers niet alleen om stemmen, maar ook om eerlijk bestuur, controle en openheid. Suriname kampt met structurele uitdagingen op het gebied van politieke integriteit en corruptiebestrijding. De samenstelling van de kandidatenlijsten biedt partijen een kans om het signaal af te geven dat goed bestuur en transparantie prioriteit hebben. De vraag is echter of dit daadwerkelijk zal gebeuren, of dat oude patronen van vriendjespolitiek en zelfverrijking opnieuw de boventoon zullen voeren.

Burgers moeten hun leiders verantwoordelijk houden. Dat kan door een sterke samenleving, onafhankelijke media en een overheid die zich aan regels houdt. Mensen moeten eisen dat politici transparant zijn en meewerken aan hervormingen die corruptie tegengaan. Dit betekent niet alleen dat er meer toezicht moet komen op overheidsgeld en beleid, maar ook dat burgers beter geïnformeerd moeten worden over hoe het bestuur functioneert. Dit kan door het versterken van onderwijs en media die corruptie durven aan te kaarten. Openheid leidt tot bewustwording, en bewustwording leidt tot verandering. Voorbeelden hiervan zijn Costa Rica, waar de organisatie ‘Costa Rica Íntegra’ actief corruptie bestrijdt, en de Dominicaanse Republiek, waar ‘Participación Ciudadana’ zich inzet voor transparantie en goed bestuur."

Corruptie is slecht voor de economie en vergroot ongelijkheid. Rijkdom en kansen horen eerlijk verdeeld te worden. Maar door corruptie stroomt geld naar een kleine elite, terwijl anderen achterblijven. Vooral micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (MKMO’s) lijden hieronder. Als ondernemers steekpenningen moeten betalen voor overheidsdiensten, ontstaat er oneerlijke concurrentie. Zakenlieden die hun invloed kopen en insiders die via politieke connecties een voorsprong krijgen, worden bevoordeeld. Dit ontmoedigt ondernemerschap en vermindert werkgelegenheid, wat de economische groei vertraagt.

Om dit tegen te gaan, zijn strengere regels nodig. Een sterke rechtsstaat en controle op de overheid helpen om eerlijke concurrentie te waarborgen. Onafhankelijke toezichthouders en transparante aanbestedingsprocedures zijn essentieel. Zonder deze waarborgen blijven bedrijven zich richten op het verkrijgen van invloed in plaats van op groei. Dit beperkt de economische dynamiek en zorgt ervoor dat Suriname zijn potentieel niet benut. De strijd tegen corruptie is daarom niet alleen een morele kwestie, maar ook een economische noodzaak.

Het bestrijden van corruptie stopt niet bij de landsgrenzen. Internationale samenwerking is nodig. Corruptie beïnvloedt handel en investeringen wereldwijd. Suriname kan zich aansluiten bij organisaties zoals Transparency International. Maar internationale druk alleen is niet voldoende. Het is aan Surinaamse instellingen en burgers om hervormingen te eisen en in praktijk te brengen. Alleen dan kunnen duurzame verbeteringen worden gerealiseerd.

Burgers spelen een belangrijke rol in de democratie. Zij moeten verder kijken dan mooie beloften van politici en echte veranderingen eisen. Onderwijs over politiek en kritisch denken is belangrijk. In een samenleving waarin burgers de vaardigheden en kennis hebben om hun leiders ter verantwoording te roepen, is minder ruimte voor corruptie. Dit begint al op jonge leeftijd, met lesprogramma’s die leerlingen leren over hun rechten en plichten als burger.

Media helpen om corruptie aan te pakken. Onderzoeksjournalistiek en eerlijke berichtgeving maken misstanden zichtbaar. Sociale media kunnen burgers mobiliseren, maar moeten ook kritisch worden bekeken. Niet alles wat online verschijnt, is waar. Mensen moeten alert blijven voor misleiding en politieke beïnvloeding. Het verspreiden van desinformatie is een strategie die door corrupte figuren wordt gebruikt om aandacht af te leiden van hun daden. Een goed geïnformeerd publiek is de beste verdediging tegen dergelijke manipulaties.

Corruptie is niet alleen een gevolg van slecht bestuur, maar een diepgeworteld probleem in de politiek en economie. De oplossing ligt in structurele hervormingen, sterke instituties en actieve betrokkenheid van burgers. Openheid en verantwoording zijn geen luxe, maar een noodzaak voor een eerlijke en inclusieve samenleving. De komende verkiezingen zijn een kans om een nieuwe weg in te slaan, maar echte verandering vraagt om blijvende inzet van iedereen.

Elke burger heeft de verantwoordelijkheid om kritisch na te denken over de keuzes die gemaakt worden. Niet alleen tijdens verkiezingen, maar iedere dag opnieuw. Democratie is geen passief proces; het vereist constante waakzaamheid en betrokkenheid. Als Suriname echt vooruitgang wil boeken, dan moeten burgers zich uitspreken, actie ondernemen en blijven vechten voor een eerlijk bestuur. De toekomst van het land ligt niet alleen in de handen van politici, maar ook in die van de mensen die hen kiezen en controleren.

Vincent Roep