Zo luidt een bekend adagium (gezegde) in het recht. Daarmee wordt niet letterlijk bedoeld dat iedereen de wet werkelijk kent, maar dat men geacht wordt zoveel mogelijk te handelen volgens de geldende wet- en regelgeving.

De stelling “scheiding der machten” betekent dat de bevoegdheden en werkterreinen van de belangrijkste staatsorganen weliswaar gescheiden zijn, maar niet volledig los van elkaar staan. Hiermee wordt benadrukt dat, hoewel bijvoorbeeld de Wetgevende Macht (De Nationale Assemblée) zich vooral richt op het maken van wetten, zij ook bestuurlijke taken vervult. Hetzelfde geldt voor zowel de Uitvoerende als de Rechterlijke Macht. Dit is ook merkbaar binnen de administratieve werkarmen van deze machtsstructuren.

Dit vertaalt zich in de verschillende overheidsdiensten. Zo fungeert bij de Wetgevende Macht bijvoorbeeld de Rekenkamer als uitvoerend orgaan, terwijl binnen de Rechterlijke en Uitvoerende Macht instellingen zoals de familierechtbank, het Korps Politie Suriname (KPS), het Surinaams Nationaal Leger (SNL), het Openbaar Ministerie (OM) en de Douane als administratieve werkarmen optreden in de uitvoering en handhaving.

Ik merk dat deze administratieve en handhavende diensten vaak onvoldoende belicht worden, waardoor de samenleving een eenzijdig beeld heeft van de daadwerkelijke omvang en betekenis van deze begrippen. Neem bijvoorbeeld de gezondheidszorg: daaronder vallen allen die belast zijn met zowel de lichamelijke als de geestelijke zorg.
Hetzelfde geldt voor de onderwijssector, die alle vormen van kennisoverdracht omvat, zowel algemeen als beroepsmatig.

Wanneer men spreekt over het KPS, heerst vaak de opvatting dat het uitsluitend om politieambtenaren gaat. Niets is minder waar. Als werkarm van zowel de Uitvoerende als de Rechterlijke Macht bestaat de politie in Suriname uit drie onderdelen: een algemeen, een bijzonder en een militair deel.

Het algemene deel omvat niet alleen de politieambtenaren, maar ook de beambten die onder het ministerie van Justitie en Politie (JusPol) vallen. De minister van JusPol is het centrale bevoegd gezag voor al deze diensten. Daartoe worden gerekend: de politieambtenaren, penitentiaire ambtenaren, brandweerambtenaren en beveiligingsambtenaren. Samen vormen zij het Algemeen Korps dat het KPS uitmaakt.

De bijzondere politiediensten vallen niet onder het ministerie van JusPol, maar ressorteren onder andere ministeries en vervullen daar hun politietaken. Zij zijn eveneens buitengewone agenten, zoals de ECD (Economische Zaken), de Milieupolitie (Volksgezondheid), de Bouwpolitie (OWRO), en de Jachtopzieners (RGB). De Militaire Politie (MP) opereert vanuit het ministerie van Defensie, voornamelijk op het gebied van militaire zaken en grens- en immigratiediensten.

Hopelijk is hiermee meer duidelijkheid gegeven, overeenkomstig artikel 78 van de Grondwet, artikel 134 van het Wetboek van Strafrecht, en het Politiehandvest dat de organisatie van de politie in Suriname regelt.

Ook de veelgebruikte begrippen constitutionele gewapende machten en wapendragers verdienen in dit kader meer aandacht. Het is belangrijk dat we, in het licht van 50 jaar Staatkundige Onafhankelijkheid, ons bewust zijn van de inhoud en betekenis van deze termen, en van het verband tussen de wetten en hun werking binnen de Surinaamse samenleving.

Gustaaf Gallant
gustaafgallant@gmail.com