Franse regering valt in motie van wantrouwen

Franse wetgevers hebben woensdag een motie van wantrouwen tegen de regering aangenomen, waardoor de op één na grootste economische macht van de Europese Unie dieper in een crisis is beland die haar vermogen om wetgeving te maken en een enorm begrotingstekort te beteugelen, bedreigt.

Extreemrechtse en linkse wetgevers bundelden hun krachten om een ​​motie van wantrouwen tegen premier Michel Barnier te steunen, met een meerderheid van 331 stemmen ter ondersteuning van de motie.

Barnier moet nu zijn ontslag en dat van zijn regering indienen bij president Emmanuel Macron, waardoor de drie maanden durende ambtstermijn van zijn minderheidsregering de kortste is in de Vijfde Republiek van Frankrijk, beginnend in 1958. Naar verwachting zal hij dat donderdagochtend doen, meldden Franse media.

De extreemlinkse en extreemrechtse partij straften Barnier omdat hij speciale constitutionele bevoegdheden gebruikte om een ​​deel van een impopulaire begroting aan te nemen zonder een definitieve stemming in het parlement, waar het geen meerderheidssteun kreeg. De conceptbegroting had 60 miljard euro ($63,07 miljard) aan besparingen nagestreefd om een ​​gapend tekort te verkleinen.

"Deze tekort realiteit zal niet verdwijnen door de magie van een motie van afkeuring," vertelde Barnier aan wetgevers voorafgaand aan de stemming, eraan toevoegend dat het begrotingstekort terug zou komen om te kwellen, welke regering er ook als volgende zou komen.

Geen enkele Franse regering had een vertrouwensstemming verloren sinds Georges Pompidou in 1962. Macron luidde de crisis in door vervroegde verkiezingen uit te schrijven in juni die een gepolariseerd parlement opleverden.

Nu de president is verzwakt, loopt Frankrijk het risico het jaar af te sluiten zonder een stabiele regering of een begroting voor 2025, hoewel de grondwet speciale maatregelen toestaat die een sluiting van de overheid in Amerikaanse stijl zouden voorkomen.

De politieke onrust in Frankrijk zal een Europese Unie die al wankelt door de implosie van de Duitse coalitieregering verder verzwakken, en dat weken voordat de verkozen Amerikaanse president Donald Trump terugkeert naar het Witte Huis.

De vertrekkende minister van Defensie van het land, Sebastien Lecornu, waarschuwde dat de onrust gevolgen zou kunnen hebben voor de Franse steun aan Oekraïne.

De uiterst linkse partij France Unbowed (LFI) eiste Macrons aftreden.

Barniers val werd toegejuicht door de extreemrechtse leider Marine Le Pen, die al jaren haar Natinal Rally partij probeert af te schilderen als een regering in wording.

"Ik ga niet aandringen op Macrons aftreden", zei ze. "De druk op de president zal steeds groter worden. Alleen hij zal die beslissing nemen."

Geen eenvoudige uitweg
Frankrijk staat nu voor een periode van diepe politieke onzekerheid die beleggers in Franse staatsobligaties en aandelen al zenuwachtig maakt. Eerder deze week overtroffen de leenkosten van Frankrijk kortstondig die van Griekenland, dat over het algemeen als veel riskanter wordt beschouwd.

Macron moet nu een keuze maken. Het Elysee-paleis zei dat de president donderdagavond het land zou toespreken.

Drie bronnen vertelden Reuters dat Macron snel een nieuwe premier wilde installeren, waarbij één zei dat hij een premier wilde benoemen vóór een ceremonie om de Notre-Dame-kathedraal op zaterdag te heropenen, waar Trump aanwezig zou zijn.

Elke nieuwe premier zou dezelfde uitdagingen tegenkomen als Barnier om wetsvoorstellen, waaronder de begroting voor 2025, goedgekeurd te krijgen door een verdeeld parlement. Er kunnen geen nieuwe parlementsverkiezingen zijn voor juli.

Macron zou Barnier en zijn ministers ook kunnen vragen om in een interim-functie aan te blijven, terwijl hij de tijd neemt om een ​​premier te vinden die voldoende steun van alle partijen kan krijgen om wetgeving door te voeren.

Een interim-regering zou óf noodwetgeving kunnen voorstellen om de bepalingen over belastingen en uitgaven in de begroting voor 2024 door te laten lopen naar volgend jaar, óf een beroep kunnen doen op speciale bevoegdheden om de conceptbegroting voor 2025 per decreet goed te keuren. Juristen zeggen echter dat dit een juridisch grijs gebied is en dat de politieke kosten enorm zouden zijn.

Macrons tegenstanders zouden ook de ene na de andere premier kunnen wegstemmen.

Economische pijn
De omwenteling is niet zonder risico voor Le Pen.

Macrons bondgenoten probeerden haar af te schilderen als een agent van chaos nadat haar partij de krachten bundelde met links om Barnier te verslaan.

"De Fransen zullen streng oordelen over de keuze die u gaat maken," vertelde Laurent Wauquiez, een wetgever van de conservatieve partij Les Republicains die Macron steunt, aan Le Pen in het parlement.

Sinds Macron de vervroegde zomerverkiezingen uitschreef, is de Franse CAC 40 benchmark-beursindex, met bijna 10% gedaald en is het de zwaarste verliezer onder de grootste EU-economieën.

De euro EUR=EBS vertoonde weinig directe reactie ten opzichte van de dollar, en werd verhandeld voor ongeveer $ 1,05 per euro, maar daalde ten opzichte van andere Europese valuta's, zoals de Zwitserse frank en het pond.

"Ik ben verbaasd dat de euro niet veel is veranderd", zei Nick Rees, senior valutamarktanalist bij Monex Europe. "Er zijn twee grootmachten in Europa, Frankrijk en Duitsland, die op dit moment allebei zijn gecastreerd."

Barnier's conceptbegroting had geprobeerd het begrotingstekort terug te dringen van een geprojecteerde 6% van de nationale productie dit jaar naar 5% in 2025. Het wegstemmen van zijn regering zou catastrofaal zijn voor de staatsfinanciën, had hij gezegd.

Le Pen wuifde de waarschuwing weg. Ze zei dat haar partij elke eventuele noodwet zou steunen die de belasting- en uitgavenbepalingen van de begroting van 2024 doorschuift naar volgend jaar om ervoor te zorgen dat er noodfinanciering is.