"Het vonnis toont aan dat er geen verjaringstermijn, speciale immuniteiten voor staatshoofden, of amnestie bestaat voor ernstige mensenrechtenschendingen voor misdaden onder het internationaal recht, waaronder gedwongen verdwijningen, martelingen en buitengerechtelijke executies", aldus de VN-deskundigen. "Ondanks het verstrijken van 41 jaar sinds het misdrijf plaatsvond, is er eindelijk recht gedaan aan de slachtoffers."

Ex-president en voorzitter van de NDP is op 20 december veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor de marteling en buitengerechtelijke executie van vijftien politieke tegenstanders in 1982.

"De uitspraak van het Hooggerechtshof is een eerbetoon aan de kracht van de rechtsstaat in Suriname en het opmerkelijke doorzettingsvermogen en de vasthoudendheid van de families van de slachtoffer", stellen de deskundigen.

Bouterse en zijn medeverdachten werden beschuldigd van de marteling en buitengerechtelijke executie van vijftien prominente advocaten, journalisten, soldaten, zakenlieden, academici en een vakbondsleider, die zich openlijk kritisch uitten over het regime dat hem in 1980 via een militaire staatsgreep aan de macht bracht. De slachtoffers werden willekeurig gearresteerd, gemarteld en standrechtelijk geëxecuteerd. De executies werden geanalyseerd tijdens een bezoek en rapport in 1984 door Amos Wako, de eerste speciale VN-rapporteur voor summiere of willekeurige executies, zoals het mandaat toen heette. Bouterse bleef aan de macht tot 1987 en werd tot tweemaal toe gekozen tot president van het land (2010-2020).

"De hoogste rechtbank die onlangs het vonnis heeft bekrachtigd en de rechtbank die in november 2019 een zittende president heeft veroordeeld, moeten worden geprezen voor hun onafhankelijkheid en moed", zeggen de VN-experts in een verklaring. Ondanks een arrestatiebevel dat op 10 januari werd uitgevaardigd, heeft voormalig president Bouterse er voor gekozen zichzelf niet aan te geven.

"Marteling, gedwongen verdwijning en buitengerechtelijke executies zijn misdaden volgens het internationaal recht", aldus de deskundigen.

Zij benadrukten dat onderzoeken en vervolgingen van dergelijke misdaden moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met de relevante internationale normen en dat zij erop gericht moeten zijn ervoor te zorgen dat de verantwoordelijken voor de rechter worden gebracht, de verantwoording te bevorderen en straffeloosheid te voorkomen, waarbij met name werd verwezen naar het Protocol van Istanbul inzake effectief onderzoek en documentatie van foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en het Minnesota Protocol inzake het onderzoek naar mogelijk onwettige dood. "de verplichting om daders te onderzoeken en ter verantwoording te roepen omvat ook gedwongen verdwijningen", zeiden ze.

Zij merkten op dat Suriname een voorbeeld heeft gesteld van aansprakelijkheid voor ernstige mensenrechtenschendingen, ongeacht de status van een beklaagde en de tijd die is verstreken sinds de misdaden, die vanwege hun ernst niet aan enige verjaringstermijn zijn onderworpen.

"Het baanbrekende besluit moet nu zonder verder uitstel ten uitvoer worden gelegd en iedere veroordeelde persoon die onderduikt moet onmiddellijk worden gearresteerd", aldus de deskundigen.