Het niveau van het onderwijs in het binnenland blijft nog steeds ondermaats. Deze constatering komt al decennia divers tot uiting binnen het gehele onderwijsveld in het achterland. Een complex van factoren houdt de kwaliteit van het onderwijs in het binnenland fundamenteel laag. We praten dan over de schandelijke en belabberde fysieke faciliteiten, zowel bij schoollokalen als de huisvesting voor de leerkrachten. Het niveau waarop lessen worden verzorgd is beschamend laag. Veel voorkomende onbevoegde leerkrachten missen het gewenste niveau om adequaat en pedagogisch verantwoorde lessen te verzorgen. Triest eigenlijk, omdat de fundamentele vorming in de eerste levensjaren van het kind plaatsvindt. Tot overmaat van ramp worden die leerkrachten met een zeer fragiele basis overbelast met te grote klassen. Situaties van klassen met vijftig leerlingen zijn meer regel dan uitzondering. Transport van leerkrachten naar en van het binnenland voor en na de vakantie is altijd een hoofdpijn voor de leerkrachten en het ministerie van Onderwijs. 

De faciliterende schakels die voor het transport moeten zorgen, worden nooit op tijd uitbetaald en dan staken zij hun diensten op cruciale momenten. Vanwege uiteenlopende redenen vanuit het ministerie van Onderwijs kunnen veel scholen in het binnenland nooit gelijktijdig het schooljaar starten met de scholen in Paramaribo op 1 oktober. Al deze beperkende omgevingsfactoren hebben tot gevolg dat de leerlingen uit het binnenland steeds weer kampen met een structureel lager niveau dan kinderen uit de kustvlakte.

Enige jaren terug had men prominent en met alle pracht en praal een congres georganiseerd in de prachtige gekoelde ruimte van hotel Torarica over de aanpak van het onderwijs in het binnenland. Er zijn prachtige aanbevelingen voortgevloeid uit deze brainstormsessie. Nu leven we enkele jaren verder en deze voorstellen zijn nog steeds niet geïmplementeerd. Zeer recentelijk is dit schouwspel wederom herhaald in diezelfde ambiance, nu met internationale denkers erbij om het nationale onderwijsbeleid te accentueren. Dus geen gebrek aan vernieuwde en innovatieve inzichten. We kijken vanaf nu reikhalzend uit naar de praktische aanpak.

Een prangende constatering is steeds weer de beperkende budgettaire mogelijkheden van het ministerie van Onderwijs. Hierdoor heeft men geen robuuste financiële armslag om effectief aan de slag te gaan. Alhoewel onvoldoende, worden de middelen via de staatsbegroting gereserveerd voor activiteiten in het onderwijsveld. De echte hoofdpijn zit bij de daadwerkelijke allocatie van de middelen. Meestal ligt het aan het ministerie van Financiën dat steeds weer aangeeft dat de middelen niet beschikbaar zijn. Hierdoor zit de minister van Onderwijs jarenlang structureel met een onderrealisatie van zijn begroting. In het binnenland worden de leerlingen dan het kind van de rekening.

Enkele individuen, die zich zeer bewust waren van het belang van een degelijk onderwijsniveau, hadden jaren terug een programma ontwikkeld ter stimulering van het onderwijsniveau van leerlingen in het Boven-Surinamegebied. Dit programma werd vanuit het buitenland gefinancierd. Gedurende de uitvoering van het programma was het niveau van de leerlingen van de zesde klas uit basisscholen van de pilotdorpen bijna op het niveau van vergelijkbare leerlingen in Paramaribo. Echter is deze aanpak niet verduurzaamd, want nu deze initiatiefnemers ter ziele zijn, is alles doodgebloed.

Ettiré Patra