Chloé Eersel
Wie naar The Flash gaat kijken, de nieuwe film van DC Comics over de snelle superheld Flash die deze dagen in TBL Cinemas draait, kan op de aftiteling een Surinaamse naam zien langs rollen. Chloé Eersel, die in 2011 met een VWO-diploma van het Arthur A. Hoogendoorn Atheneum vanuit Suriname naar Nederland vertrok om daar verder te studeren, werkte aan de film mee. Op de credits staat ze vermeld als ‘junior draughtsperson’. Daarmee heeft deze internationale filmhit, die gemaakt is met een budget van ruim 200 miljoen US dollar en in de eerste week na zijn release al meer dan dit bedrag had opgeleverd aan bioscoopkaartjes, een Surinaams tintje. Chloé Eersel woont en werkt in Londen.

Chloé, wat heb je voor The Flash gedaan?
"Ik werkte als digitaal set ontwerper op de Art Department. Daar werden eerst delen van de fysieke sets ontworpen en gebouwd, waarna ik ze heb uitgebreid met digitale werelden. Wat je ziet als je naar een film kijkt, is deels echt fysiek decor, deels computer generated. Als je bijvoorbeeld een gebouw ziet van 20 verdiepingen, wordt er één verdieping ‘in het echt’ gebouwd en maak ik de negentien andere verdiepingen erbovenop op de computer in 3D. In The Flash is er een scène in Rusland waarvoor vier losse set-onderdelen waren ontworpen door verschillende art directors. Ik moest die onderdelen digitaal met elkaar verbinden door een netwerk eromheen te ontwerpen, zodat het één groot gebouw lijkt. Dat was het moeilijkste.

Voor één van de grote actiescènes rond een ziekenhuis heb ik gemodelleerd hoe het instort en hoe de grond eromheen afbrokkelt en inzakt. Heel tof was het ook om te werken aan de grot van Batman; ik moest die modelleren in 3D, zodat de regisseur en de cameraman in virtual reality erdoorheen konden lopen om te zien of het zou werken voor de film. Die grot is daarna in het echt nagebouwd op basis van wat ik heb gemodelleerd.’

Je hebt Bouwkunde gestudeerd aan de TU in Delft. Dat is toch geen opleiding voor dit werk?
‘Juist door mijn Bouwkundekennis kan ik dit werk op hoog niveau doen. Gebouwen en ruimtes in films moeten bouwkundig kloppen, of die nu virtuele computeranimaties zijn of echt worden gebouwd als decor. De constructies en de dimensies moeten kloppen. Zeker als ze dramatisch moeten instorten, of als er iets bijzonders mee moet gebeuren. Ik wist al dat ik design voor film wilde doen toen ik hier op Athe zat. Filmontwerpers die ik bewonderde bleken een achtergrond in de architectuur te hebben. Bouwkunde was dus een bewuste keuze. Daarnaast heb ik een jaarcursus gevolgd aan de Filmacademie in Amsterdam om een beter begrip te krijgen van film en van production design.
Eigenlijk wilde ik een speciale vervolgopleiding in Londen doen voor design in de filmwereld, maar die is vreselijk duur en het is heel moeilijk om erop te komen dus dat feest ging niet door.

Bij Bouwkunde ben ik afgestudeerd in de richting architectuur, met een science-fiction ontwerp dat ik in virtual reality heb gepresenteerd. Het was een ontwerp voor een dansclub die in een science-fiction roman wordt beschreven. Die club ligt op een andere planeet, er komen aliens, dus hij moest letterlijk out of this world zijn, met zelf verzonnen materialen die op aarde niet bestaan. En tegelijk moest het bouwkundig kloppen, het zou gebouwd moeten kunnen worden. Ik heb er een tien voor gekregen.’

Afgestudeerd in Delft, maar mijlen verwijderd van de wereld van de Hollywoodfilm. Hoe ben je daar binnengekomen?
‘Stapje voor stapje. Doorzetten en risico nemen, want werken in de filmwereld is free lance: je wordt ingehuurd voor projecten en als je geen project hebt, heb je geen inkomen. Je moet zeker in het begin dus sparen voor de tijden dat je zonder werk zit.
Ik ben begonnen door op de Filmacademie mee te werken aan studentenfilms. Daarna kon ik een stage doen bij een Nederlandse romcom over een schrijver. Ik mocht de cover van het boek ontwerpen en koffie halen. Toen kende ik alvast één art director, zo bouw je een netwerk op. Daarna kon ik meewerken aan een Vlaams-Nederlandse film over een duikboot; daar mocht ik al veel méér doen.’

En toen werd je gevraagd om in Londen te komen werken?
‘Was dat maar waar. Ik wilde heel graag in de grote filmwereld werken, want de Nederlandse filmwereld is klein en de budgetten ook. Dus ben ik op een dag naar Londen verhuisd, zonder baan, zonder werk, zonder geld, terwijl ik wist dat Brexit eraan kwam. Maar daar zitten de grote filmstudio’s. Heel veel Hollywoodfilms worden in de omgeving van Londen gemaakt. Pinewoods is het grootste studiocomplex, daar worden alle Marvel- en Disneyfilms gemaakt. The Flash is in de studio van Warner Brothers gemaakt, waar ook bijvoorbeeld de Harry Potterfilms zijn opgenomen. Shepperton Studios wordt geleased door Netflix voor hun films. Er is daar een bloeiende filmindustrie, dáár moest ik zijn.

In Londen ben ik lijsten gaan maken van mensen met contacten in de filmindustrie en die ben ik allemaal gaan mailen en bellen. Vragen om advies, vragen of er werk is voor een assistent, vragen wie ik nog meer zou kunnen bellen. Ik hield een call diary bij waarin ik noteerde wie ik had gebeld, wat ze hadden gezegd, wanneer ik terug mocht bellen. Het was een probleem dat ik geen eigen vervoer had, want als je begint als assistent moet je vaak spullen rondrijden, boodschappen doen en filmlocaties bezoeken om te kijken of ze geschikt zijn om te filmen. Toen heb ik geld bij elkaar geschraapt en de kleinste en minst dure auto die ik kon vinden gekocht. Nadat ik bijna 100 mensen had gebeld, zei er eindelijk iemand: ja hoor, ik heb een assistent nodig.

Het eerste project vinden was het moeilijkst. Als je eenmaal aan het werk bent, leer je nieuwe mensen kennen en heb je al heel snel veel contacten van wie je hoort welke films naar Londen komen en wie eraan gaan werken. Mijn grootste project tot nu toe was the Flash. Voor Netflix heb ik aan Damsel gewerkt, met Millie Bobby Brown in de hoofdrol, die in oktober uitkomt. En in 2024 komt een andere film uit waar ik aan heb gewerkt: Mickey 17 van de Koreaanse regisseur Bon Joon Ho. Hij heeft eerder met Parasite een Oscar gewonnen. 

The Flash was in 2021 al klaar, maar de film heeft een tijdje op de plank gelegen omdat de hoofdrolspeler, Ezra Miller, was gearresteerd nadat hij zich ernstig had misdragen. Hij was eventjes gecanceld. Er werken vele honderden mensen met ziel en zaligheid aan de film, en dan ruïneert één acteur al dat werk bijna door zijn gedrag. Gelukkig is de film dit jaar alsnog uitgebracht.’

Beroemde acteurs, box office hits, Ezra Miller, Millie Bobby Brown: werk je in een glamourwereld?
‘Het is een gewone kantoorbaan achter de computer, in een studio. Al die beroemde mensen zie je niet of nauwelijks. Soms lopen ze rond in de studio, of hoor je verhalen over ze, maar daar mag ik natuurlijk niks over zeggen. Bij grote films zoals the Flash, kennen de meeste van de vele honderden medewerkers niet eens het script. Er zijn honderden miljoenen dollars mee gemoeid, dus niks mag uitlekken, álles is supergeheim. Ik mag niet met buitenstaanders praten over wat ik aan het ontwerpen ben.

Laatst mocht ik, voor de film The Gorge, waar ik net klaar mee ben, iets presenteren aan Sigourney Weaver – dacht ik. Maar uiteindelijk ging ze kijken naar mijn werk terwijl ik een ruimte ernaast aan het wachten was. Ik zag alleen haar rug.
Het maken van een film kan jaren duren, en de processen zijn heel erg gescheiden: er is het ontwerpproces, het draaien van de scènes zelf, het monteren. Ik ben al klaar met ‘mijn’ film als het monteren nog moet beginnen; ik moet dus ook vaak heel lang wachten op het eindresultaat. Bij grote Hollywoodfilms zien de meeste medewerkers de film pas wanneer hij klaar is om in première te gaan. Pas dan zien ook wij het hele verhaal, en wat de plot is, en hoe onze ontwerpen zijn gebruikt.’

Komt het voor dat je aan een film werkt die je eigenlijk helemaal niet goed vindt?
‘Een film kan om verschillende redenen goed zijn. Een film kan een fantastisch verhaal hebben en mooie dialogen en super geacteerd zijn, maar ontwerptechnisch voor mij niet zo interessant zijn. Terwijl bijvoorbeeld Marvelfilms met veel technisch spektakel misschien niet de interessantste verhaallijnen hebben, maar wel heel veel indrukwekkende sets, met goede visual effects en geluid.’

Wat zou je Surinaamse jongeren aanraden die ook in de filmwereld willen werken?
‘Alles kan. Denk niet dat dingen buiten bereik zijn. Wees bereid hard te werken. Zoek uit wat nodig is en stippel een pad uit: zo ben ik er ook gekomen zónder die fancy, dure school in Londen, maar wel met een architectuurdiploma van de TU. En netwerken, netwerken, netwerken. Wees niet bang om contact te leggen met vreemden en om hulp en advies te vragen. In Londen heb ik mensen gebeld en gemaild die niet wisten dat ik bestond. De meeste succesvolle mensen vinden het juist leuk om met jou over hun werk te praten, ze zien het als een compliment. En durf: ik ben zonder geld op de gok naar Londen gegaan, ik heb een tijdje gepinaard, maar nu valt alles op zijn plaats.’

Wanneer ga je werken aan een film in Suriname?
‘Wie weet komt er een keer een kans. Omdat ik aan de digitale kant van filmsets werk, is het misschien iets minder waarschijnlijk, maar zeg nooit nooit.’

Sheila Sitalsing