Wateroverlast in Paramaribo: Nalatigheid of klimaatverandering?

Minister Riad Nurmohamed van Openbare Werken legt uit dat Suriname altijd last heeft gehad van wateroverlast, "omdat we laag liggen". Het ministerie probeert waterbeheersystemen te onderhouden en te vernieuwen door kanalen en rioleringen schoon te houden, sluizen en gemalen in het hele land te veranderen en rivierdijken te rehabiliteren. Hij erkent de rol van de overheid bij wateroverlast. “De grote ontwatering is taak van de overheid. Voor de goten zijn de burgers verantwoordelijk, dus als ze zelf schoonmaken en geen flessen op straat gooien, zou het probleem geminimaliseerd worden”, zegt de minister.

De grootste uitdaging van de overheid bij het tegengaan van wateroverlast is financiën. De achterstand van onderhoud van infrastructuur van waterwegen en waterbouwkundige werken is heel groot. De belastinginkomsten van de staat zijn te weinig om te helpen hiermee. Het renoveren van naar schatting 100 sluizen, gemalen en pompen landelijk, kost SRD 500 miljoen. “Op de begroting van 2023 kreeg ik voor ontwatering SRD 28 miljoen. Dit is het probleem”, zegt de minister. Hij benadrukt dat slecht onderhoud van kanalen en goten, verstoppingen in rioleringen en het ontbreken van rioleringssystemen de belangrijkste problemen zijn in gebieden die regelmatig onder water staan. Ook zijn sommige gebieden nooit bouwrijp gemaakt. Nurmohamed geeft aan dat deze problemen kunnen worden opgelost met de aanleg van kanalen en pompen, maar dat er geen geld is.

Naast het beperkte onderhoud van infrastructuur door gebrekkige financiële middelen, is ons land ook vatbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Hoewel door klimaatverandering de neerslagpatronen zijn veranderd in Suriname, is er geen significante verandering te zien in de hoeveelheid neerslag per jaar. Radjkoemar Nanda, waarnemend hoofd van de Meteorologische Dienst Suriname, legt uit dat het lijkt alsof er meer neerslag valt, omdat er vaak zware regenval en stortbuien voorkomen en in kortere tijd, wat leidt tot wateroverlast.

Over het algemeen worden lokale overstromingen in heel Suriname ook versterkt door de grote massa oceaanwater die door de noordoostelijke handel naar het kustgebied van Suriname wordt verplaatst. Dit fenomeen voorkomt dat de waterstanden in de rivieren sterk dalen, waardoor er ophoping van oppervlaktewater op het land ontstaat. Een ander aspect is dat bij intensieve regenval de bodem op den duur niet in staat is om al het water op te nemen.

Laaggelegen kustgebieden zijn gevoelig voor zeespiegelstijging, waardoor bewoonde gebieden langs de kust zoals Paramaribo, Nickerie en Commewijne, kwetsbaar zijn voor wateroverlast. Ook laaggelegen gebieden langs de Suriname-, Marowijne- en Coppenamerivier zijn vatbaar voor overstromingen, vooral tijdens periodes van intense regenval. “Op korte termijn moeten we investeren in waarschuwingssystemen, ruimtelijke ordening en bewustwording om de impact van klimaatverandering op wateroverlast te verminderen. "Op lange termijn moeten we klimaatadaptatie planning, duurzaam waterbeheer en emissiereductie nastreven”, zegt Nanda.

Milieuactivist Erlan Sleur zegt dat er veel afval zit in onze goten die vastzitten in kokers waardoor een heleboel verstopt raakt en het water niet kan doorstromen of te langzaam wegstroomt. “Als onze drainage of ontwateringskanalen, goten of trenzen verstopt raken met afval, moeten we verwachten dat we wateroverlast hebben”, zegt Sleur. In de verschillende buurten, maar vooral in Paramaribo liggen na werkuren veel petflessen, plastic zakken en portiebakjes. “We blijven consumeren dus de hoeveelheid afval zal hetzelfde blijven, maar we kunnen wel zorgen dat mensen minder petflessen gaan gebruiken”, stelt Sleur. Dit kan worden bereikt door ervoor te zorgen dat drinkwater schoon is, waardoor er 30% minder petflessen worden gebruikt.

Sleur pleit voor de oprichting van milieustraten op verschillende locaties om plastic en ander afval in te zamelen voor recycling. Hij stelt ook voor om milieubelasting en deels statiegeld op plastic in te voeren om het systeem te financieren. Dit systeem zou ervoor zorgen dat minimaal 80% minder afval op straat belandt. “Alleen voorlichting en educatie is niet voldoende. De overheid moet ervoor zorgen dat de burgers een alternatief hebben, maar dat hebben we niet”, stelt Sleur. Volgens hem zijn er momenteel onvoldoende recycling mogelijkheden in Suriname, dus internationale samenwerking is nodig om oplossingen te vinden voor het verwerken van al het gebruikte plastic. Het niet aanpakken van dit probleem kan leiden tot grotere milieuproblemen.

Priscilla Misiekaba-Kia