De Rekenkamer van Suriname concludeert in een nieuw rapport dat de financiële bijstand aan mensen met een beperking en zwakke huishoudens in het dienstjaar 2023 onrechtmatig is uitgekeerd door het Ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (SoZaVo). De sociale uitkeringen via de zogenoemde Moni Karta missen een wettelijke basis en worden verstrekt op grond van verouderde missiven zonder rechtskracht.

Het gaat om honderden miljoenen Surinaamse dollars die volgens de Rekenkamer geen rechtmatige grondslag hebben. In de Staatsbegroting 2023 was voor deze groepen in totaal ruim SRD 476 miljoen begroot.

Volgens de Rekenkamer bestaat er geen resolutie of Staatsbesluit dat de uitkering van deze bijstand regelt. Het ministerie baseert zich nog steeds op missives uit 1999 en 2023, die juridisch slechts schriftelijke mededelingen zijn en geen wettelijke geldigheid hebben. Daardoor is geen sprake van een rechtsgeldige basis voor de verstrekte bijstand.
Tijdens het onderzoek controleerde de Rekenkamer 43 dossiers op wijkkantoren in Paramaribo, Wanica en Para. Daarbij kwamen ernstige tekortkomingen aan het licht zoals:
- Ontbrekende medische verklaringen van specialisten bij mensen met een beperking
- Geen kwitanties van nutsbedrijven (EBS, SWM, Telesur)
- Onvolledige documenten bij minderjarigen en voogdijzaken
- Geen attestaties-de-vita bij verlengingen
- Verschillende woonadressen in één dossier
- Chaotische, volledig handmatige administratie zonder digitale registratie

De Rekenkamer waarschuwt dat deze gebreken het risico op misbruik en onterechte uitkeringen vergroten, waaronder uitbetalingen aan overledenen of dubbele bijstand binnen één huishouden. Van de interne controle binnen SoZaVo functioneert weinig, stelt het rapport. Richtlijnen uit 2022 worden op wijkkantoren niet consistent toegepast, en de afdeling Interne Controle voert geen structurele verificaties uit.

De Rekenkamer roept de regering op om met spoed wet- en regelgeving vast te stellen die de sociale bijstand regelt, bij voorkeur per Staatsbesluit of resolutie. Ook moet SoZaVo streng toezien op volledigheid van dossiers, verplichte medische verklaringen, duidelijke adresregistratie en regelmatige controles.

Het ministerie heeft niet gereageerd op het conceptrapport van de Rekenkamer. Daardoor is volgens de Rekenkamer onduidelijk of de noodzakelijke reparaties en wetgeving op korte termijn worden ingevoerd.