Familieleden van gevangenen klampen een politieagent aan om informatie buiten de Bellavista-gevangenis na een rel op maandag waarbij tientallen gevangenen zijn omgekomen. (Foto: Reuters)
Gevangenisstraf is bijna "een doodvonnis" in Ecuador. Dat heeft Amnesty International gezegd, een dag nadat bij de laatste gevangenisopstand in het Zuid-Amerikaanse land tientallen gevangenen zijn omgekomen. In een verklaring op dinsdag zei Erika Guevara Rosas, directeur van de mensenrechtengroep Amerika, dat "herhaalde fouten" door de Ecuadoraanse autoriteiten hebben geleid tot de dood van honderden mensen in de gevangenissen van het land.

"Van je vrijheid beroofd worden in Ecuador is bijna een doodvonnis geworden", zei ze. "De autoriteiten moeten voor eens en voor altijd de structurele oorzaken van dit probleem, zoals overbevolking, corruptie en straffeloosheid, aanpakken door een alomvattend gevangenisbeleid gericht op mensenrechten. Alle sterfgevallen en mensenrechtenschendingen van personen die van hun vrijheid zijn beroofd, moeten grondig, onafhankelijk en onpartijdig worden onderzocht.”

Minstens 44 gevangenen stierven maandag, zei de openbare aanklager van het land, terwijl meer dan 200 andere gevangenen wisten te ontsnappen nadat er een rel uitbrak in de Bellavista-gevangenis in Santo Domingo de los Colorados, ongeveer 80 km van de hoofdstad Quito.

Op dinsdag zei politiechef Operaties Geovanny Ponce dat "in totaal 220 burgers gisteren zijn ontsnapt en op dit moment hebben we er 200 opnieuw opgepakt". Hij zei dat de regering tot US$ 3.000 bood voor informatie die zou leiden tot het arresteren van de resterende 20 voortvluchtigen.

Autoriteiten zeiden dat de rellen begonnen nadat er een gevecht uitbrak tussen de rivaliserende Los Lobos en R7-bendes in de faciliteit.

"De meerderheid van de slachtoffers, zo niet bijna 100 procent, werd gedood met messen en niet met wapens", zei minister van Binnenlandse Zaken Patricio Carrillo. "Hun verminkte lichamen werden achtergelaten waar ze waren."

De gevangenen werden gedood in hun cellen en gemeenschappelijke ruimtes, waarna gevangenen vervolgens wapens gebruikten om te proberen de faciliteit te ontvluchten.

"Dit is het ongelukkige resultaat van bendegeweld", schreef president Guillermo Lasso, die op staatsbezoek is aan Israël, op Twitter. Hij betuigde zijn medeleven aan de familieleden van de slachtoffers.

Het was de laatste aanval van geweld in de afgelopen maanden in Ecuadoraanse gevangenissen, die ongeveer 15 procent boven hun capaciteit zitten. De Bellavista-gevangenis met een capaciteit van 1.200 herbergt 1.700 gevangenen.

Amnesty International zei dat het geweld sinds december 2020 aan minstens 390 mensen het leven heeft gekost.

De autoriteiten hebben de dodelijke confrontaties toegeschreven aan rivaliserende drugsbendes, geïnfiltreerd of gecontroleerd door Mexicaanse kartels, die volgens hen verwikkeld zijn in een strijd om de controle over drugsroutes.

Ecuador, gelegen tussen Colombia en Peru, 's werelds grootste cocaïneproducenten, is een belangrijk doorvoerpunt voor drugstransporten naar de Verenigde Staten en Europa. Vorig jaar namen de Ecuadoraanse autoriteiten een record van 210 ton drugs in beslag, voornamelijk cocaïne.

In de nasleep van de rellen van maandag werden zes bendeleiders overgebracht van Bellavista naar twee zwaarbeveiligde gevangenissen, zei het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Maar Guevara Rosas van Amnesty waarschuwde dat "dergelijke oppervlakkige maatregelen onvoldoende zijn om te voldoen aan de belangrijkste verplichting van de autoriteiten in deze context: het leven en de integriteit beschermen van duizenden gevangenen die momenteel gevaar lopen."

Verwarde familieleden van gevangenen wachtten dinsdag buiten de Bellavista-gevangenis op nieuws. "Ze geven ons geen informatie. Ze zeggen dat jonge mannen zijn ontsnapt om hun leven te redden", zegt Leisi Zambrano, wanhopig op zoek naar nieuws over haar broer. "Er zijn veel moeders die nog steeds geen nieuws hebben ontvangen over hun dierbaren. Ze weten niet eens of ze nog leven", voegde ze eraan toe.

Zambrano (48) zei dat ze met andere familieleden naar de gevangenis was gesneld zodra ze van de rellen hoorde. "We hoorden gevangenen om hulp roepen en vroegen om hen niet te laten sterven”, zei ze. "Het was een bloedbad binnen."