Tijdens hun wekelijkse borrel vroeg één van de zuiplappen op ‘Sterrennieuws’ zich af: “als een mondkapje niet helpt, waarom dragen de chirurg en zijn team sinds jaar en dag een mondkapje tijdens het opereren?” Ik heb die vraag vaker zien langskomen op o.a. social media, en daar ik heb gemerkt dat deze vraag heel wat mensen (van wie sommigen zelfs in zeer beschonken toestand) bezighoudt, wil ik er nu even op ingaan.

In ons verzoekschrift aan de rechter voor het opschorten van de mondkapjesplicht is dit namelijk één van de vragen die we als eerst beantwoorden. Het is al op zijn minst veertig jaren bekend dat medische/chirurgische gezichtsmaskers geen bescherming bieden tegen bacteriële/virale infecties. Dit bleek uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken waarvan we een aantal aanhalen in het verzoekschrift. Sterker nog, niet alleen bleek uit onderzoek dat medische/chirurgische gezichtsmaskers medisch niet effectief zijn, maar in minstens 2 van de studies bleek zelfs dat het aantal infecties tijdens operaties juist toenam wanneer er gezichtsmaskers werden gebruikt.

Skinner en Sutton concludeerden in 2001 dat “het bewijs voor het stopzetten van het gebruik van chirurgische gezichtsmaskers sterker lijkt te zijn dan het beschikbare bewijs om het gebruik voort te zetten. [...] Het gebruik van chirurgische gezichtsmaskers [...] kan wetenschappelijk niet gerechtvaardigd worden.”

Ook chirurgen aan het Karolinska Instituut in Zweden erkenden het gebrek aan bewijs voor het gebruik van maskers, en stopten in 2010 met het verplichten van maskers voor anesthesisten en ander niet geschrobd personeel in de operatiekamer. “Ons besluit om geen routine chirurgische gezichtsmaskers meer te eisen voor personeel dat niet geschrobd wordt voor een operatie, is een afwijking van de gangbare praktijk. Maar het bewijs om deze praktijk te ondersteunen bestaat niet,” schreef Dr. Eva Sellden.

Da Zhou et al., die in 2015 de literatuur onder de loep namen, concludeerden dat “er een gebrek is aan substantieel bewijs ter ondersteuning van beweringen dat gezichtsmaskers hetzij de patiënt, hetzij de chirurg beschermen tegen besmettelijke infecties.”

Waarom worden medische/chirurgische gezichtsmaskers dan nog steeds gebruikt? Voornamelijk om de perceptie van hygiëne en het gevoel van vertrouwen bij de patiënt te behouden. Vandaar dat in mei 2020 door een aantal onderzoekers en artsen in het New England Journal of Medicine is geschreven: “We weten dat het dragen van een gezichtsmasker buiten de gezondheidszorg weinig of geen bescherming biedt tegen infecties. [...] Het is ook duidelijk dat gezichtsmaskers symbolische functies hebben. Het dragen van gezichtsmaskers geeft een gevoel van veiligheid, welzijn en vertrouwen in het ziekenhuis.”

Het is dus feitelijk niks anders dan toneel naar de patiënt toe. Het lastige is dat de patiënt na zoveel jaren gewend is geraakt aan het gebruik van medische/chirurgische gezichtsmaskers waardoor het voor medisch personeel moeilijk wordt om dit gebruik af te schaffen.

Voor meer informatie en details verwijs ik graag naar ons verzoekschrift welke gedownload kan worden. Ik beveel eenieder aan om het te lezen aangezien het heel wat belangrijke informatie bevat die we voorlopig niet gaan krijgen van de roverheid.

Karel Donk