President Chan Santokhi spreekt zijn jaarrede uit. (Foto: Raoul Lith)
President Chan Santokhi heeft bij de presentatie van de jaarrede zojuist in De Nationale Assemblee als eerste stilgestaan bij het verdriet dat Covid-19 met zich meegebracht heeft. Menselijk leed en schade aan de economie. Er werd een minuut stilte in acht genomen. Hij deelde mee dat pijnlijke maatregelen getroffen moeten worden om de economie weer op spoor te krijgen. De impact van de maatregelen voor de zwaksten in de samenleving zal gedempt worden. "Op jaarbasis hebben we daar ruim SRD 710 miljoen voor uitgetrokken", deelde Santokhi mee. Dit bedrag is SRD 210 miljoen meer dan voorzien. 

De maatregelen op een rijtje: 
• Met ingang van 1 november wordt de AOV verhoogd van SRD 525, naar SRD 750, per maand.
• Met onmiddellijke ingang wordt de Algemene Kinderbijslag opgetrokken van SRD 50, naar SRD 75, per maand, per kind.
• De financiële bijstand wordt per 1 november ook verhoogd van SRD 375, per maand naar SRD 500. 
• Voor de voedselpakketten trekt de regering SRD 200 miljoen per jaar uit.

• Omdat het geld er niet is, kan de overheid niet meer alles en iedereen subsidiëren. De subsidies gaan daarom veranderen, waarbij de hogere inkomens de echte prijs moeten betalen, terwijl de zwakke gezinnen nog worden ondersteund. Dat geldt voor elektriciteit, drinkwater, kookgas en openbaar vervoer.

• Tot het moment van invoering van de BTW wordt de fiscale heffingskorting van SRD 750 per maand gecontinueerd. Dit zal gepaard gaan met een campagne vanuit de overheid om te stimuleren dat mensen zuiniger moeten omgaan met water en stroom. 

Om de scheefgegroeide financiële huishouding weer recht te trekken, wordt een combinatie van monetaire- en fiscale maatregelen getroffen. De belangrijkste monetaire maatregel - die al is genomen - is het aanpassen van de wisselkoers naar SRD 14,29 voor de US-dollar, stelde de president. "Daarmee brengen we rust en voorspelbaarheid voor de banken en het bedrijfsleven. Laten we wel wezen, een deel van onze economie lag niet alleen stil door Covid-19, maar vooral door de niet realistische koers. Vele projecten konden niet verder. Met de aanpassing is er ook meer duidelijkheid voor de prijzen van producten voor de consument. De minister van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie, heeft intussen ook richtprijzen uitgegeven voor basisgoederen. De controle in de winkels op prijzen zal scherp blijven!"

De belangrijkste fiscale maatregelen zijn al eerder gepresenteerd in De Nationale Assemblee. De president vat ze nog eens samen: 
• We starten met de hervorming van het overheidsapparaat door onder andere een bezuiniging op de departementen met 10% over de gehele linie;
• De subsidie aan EBS zal gefaseerd worden afgebouwd;
• Zoals eerder gezegd vindt er verschuiving plaats van objectsubsidie naar subjectsubsidie.
De subjectsubsidie is ongeveer gelijk aan 25% van het totaal subsidiebedrag. Tevens is begonnen aan de reorganisatie van EBS, met het oog op operationele efficiency.

• Er wordt een solidariteitsheffing van 10% extra ingevoerd voor inkomens boven de SRD 150.000 per jaar. Dus niet voor lagere inkomens!
• Er komt een heroriëntatie op de fiscale korting op kapitaalinvesteringen en vrijstelling op halffabricaten;
• De Omzetbelasting op import gaat van 10% naar 12%.

• De royalty’s voor de kleinschalige goudsector verhogen we met 2,75% naar tussen de 5% en 7,5%. Deze sector werkt met de bodemschatten, die van het volk zijn. Zij verdienen er goed aan, het is daarom niet meer dan redelijk, dat ons volk daar ook de vruchten van plukt.

• De grondhuur wordt aangepast door verhoging per 1 januari 2021. Tegelijkertijd wordt nu al de optie van grondconversie aangeboden. Dat betekent dat mensen eigenaar kunnen worden van hun grond, en daarmee zelf bijvoorbeeld een hypotheek kunnen nemen om hun eigen huis te bouwen.

• Zoals aangekondigd in het Regeer Akkoord van deze coalitie, zullen aan jeugdige Surinamers, bouwgrond worden aangeboden, waardoor zij - met ondersteuning van additionele faciliteiten - hun eigen woning kunnen bouwen.

• De regering is in onderhandeling met verschillende partijen om de verschillende binnen- en buitenlandse leningen, die door de vorige regering zijn afgesloten, te herschikken. Doel is om van de dure leningen af te komen, en realistische betaalschema’s af te spreken.

• In verband met deze leningen is een team van ministers ondersteund door nationale - en internationale experts in gesprek met bilaterale, multilaterale en commerciële schuldeisers. Het doel is om op basis van het totaal overzicht, na te gaan, welke opties er bestaan om tot schuldverlichting te komen, door het herstructureren of het herprofileren van de twee Oppenheimer-leningen. Ook wordt met hen besproken hoe de aangegane verplichtingen beter benut kunnen worden. Hiertoe zijn technische- en politieke gesprekken gaande, en ik zal uw college blijven informeren, over de resultaten van deze exercities. "Wat ik u alvast kan mededelen, voorzitter, is dat zowel bilateraal alsook multilateraal, het vertrouwen in deze regering enorm hoog is, en daarmee de bereidheid om Suriname te steunen," zei de president.