Aanhangers van Sonia Gandhi willen dat ze leider van de Congrespartij blijft. (Getty Images)
Sonia Gandhi heeft ermee ingestemd voorlopig aan te blijven als interim-president van de Congrespartij, nadat zij eerder had opgeroepen tot de verkiezing van een opvolger. Gandhi had gezegd dat ze zou aftreden na een brief van dissidenten waarin werd opgeroepen tot ingrijpende hervormingen. Na een zeven uur durend crisisberaad met partijtoppers, stemde ze ermee in tijdelijk aan te blijven, terwijl de partij eraan werkte om binnen zes maanden een nieuwe leider te kiezen.

De Congrespartij heeft India decennia lang geregeerd, maar is door de hindoe-nationalistische Bharatiya Janata partij (BJP) van premier Narendra Modi in twee opeenvolgende algemene verkiezingen overtuigend verslagen. Dit heeft geleid tot scherpe kritiek op haar leiderschap, dat al lang in handen is van de familie Gandhi.

Bij de verkiezingen van 2014 slaagde de partij erin om slechts 44 zetels te winnen in een parlement met 543 leden. Dat was het begin van een enorme achteruitgang, waardoor het ook de controle verloor over een aantal staten waar het de macht had. De verkiezingen van 2019 zagen geen verbetering en de partij is nu in slechts zes Indiase staten aan de macht, waarvan het in vier daarvan regeert als lid van een coalitie.

Analisten en politieke commentatoren erkenden dat het bevestigde hoe impopulair de Congrespartij bij de kiezers was geworden. Zij hebben een groot deel van de schuld toegeschreven aan matig leiderschap en het onvermogen van de partij om verder te kijken dan de Gandhi-familie, waarvan het ene of het andere lid aan het roer staat sinds India in 1947 onafhankelijk werd van het Verenigd Koninkrijk.

Na de marathonbijeenkomst van maandag in Delhi zei Gandhi: "Het Congres is één grote familie en ik neem niemand iets kwalijk. Maar iedereen, vooral vooraanstaande leiders, zouden hun zorgen alleen op het partijforum moeten uiten. Ik ben gekwetst, maar het zijn mijn collega's, zand erover en laten we samenwerken."

Met deze reactie verwees Gandhi naar een brief van 23 vooraanstaande leiders, die tot controverse leidde, aangezien het de eerste keer was dat zoveel partijleden de noodzaak van doorslaggevende verandering erkenden. Politieke waarnemers zeggen dat het een langlopende strijd tussen oudere en jongere leden van de partij heeft blootgelegd. De brief werd naar verluidt vorige week geschreven, maar werd zondag openbaar toen hij werd gepubliceerd in de krant Indian Express.

Daarin roepen de leiders op tot verschillende hervormingen, waaronder een "onafhankelijke verkiezingsautoriteit" en een "institutioneel leiderschapsmechanisme om de heropleving van de partij te begeleiden". Ondertekenaars zijn onder meer de voormalige ministers Kapil Sibal, Shashi Tharoor, Gulam Nabi Azad en Manish Tewari.

Gandhi reageerde snel en riep op tot de verkiezing van een nieuwe partijvoorzitter. Zij was bijna 20 jaar volledig president, maar nam de post een jaar geleden weer aan in een interim-rol aan nadat haar zoon, Rahul, aftrad na het verkiezingsverlies van 2019. Het hoogste besluitvormingsorgaan van de Congrespartij, de Congress Working Committee, heeft direct besloten een commissie op te richten die Gandhi zou helpen bij de dagelijkse gang van zaken. De partij zal ook binnen zes maanden weer bijeenkomen om de organisatie voor de verkiezing van een nieuwe leider in detail uit te werken.