De regering wordt ervan beschuldigd tegenstanders te neutraliseren om aan de macht te blijven. (Foto: AFP)
De Verenigde Naties (VN) beschuldigt Venezuela van een strategie van het inboezemen van angst bij zijn bevolking om aan de macht te blijven. De heersers in Venezuela verwijderen tegenstanders met een "schokkend" aantal vermeende buitengerechtelijke executies, zegt de VN.

Slachtoffers worden gearresteerd en neergeschoten, waarbij misdaadscènes worden gemanipuleerd om te suggereren dat ze zich verzetten tegen politie, zegt een rapport. De VN dringt er bij Venezuela op aan de "ernstige schendingen van economische, sociale, maatschappelijke, politieke en culturele rechten" te beëindigen.

De Venezolaanse regering heeft het rapport vertekend en bevooroordeeld genoemd. President Nicolas Maduro is verwikkeld in een politiek gevecht met oppositieleider Juan Guaidó.

Guaidó, hoofd van de Nationale Assemblee van het land, verklaarde zich in januari tot interim-president en heeft de steun van meer dan 50 landen, waaronder de VS en het grootste deel van Latijns-Amerika. Maduro behoudt de loyaliteit van de meeste militairen en belangrijke bondgenoten zoals China en Rusland. Zo'n vier miljoen mensen zijn Venezuela sinds 2015 ontvlucht, stelt de VN. De migratie komt te midden van een ernstige economische crisis die tot hoge werkloosheid en chronische tekorten aan voedsel en medicijnen heeft geleid.

Het rapport zal vandaag worden gepresenteerd aan de VN-Mensenrechtenraad. Het is gebaseerd op "558 interviews met slachtoffers en getuigen van mensenrechtenschendingen en de verslechterende economische situatie" van januari 2018 tot mei 2019. De meest vernietigende bevindingen hebben betrekking op het aantal sterfgevallen dat de Venezolaanse regering heeft toegeschreven aan het verzet tegen arrestatie. Dat cijfer voor vorig jaar was 5.287, met nog eens 1.569 tot 19 mei dit jaar. Onder verwijzing naar deze cijfers als "ongewoon" en "schokkend" hoog, zegt het rapport: "Informatie geanalyseerd door het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten stelt dat veel van deze doden te maken hebben met buitengerechtelijke executies."

De VN zegt dat getuigen melden hoe de Special Action Forces (FAES)" de plaats delict en bewijzen hebben gemanipuleerd. Ze zouden wapens en drugs te plaatsen en hun wapens tegen de muren of in de lucht vuren om het op een ​​confrontatie te laten lijken en dat het slachtoffer zich 'verzette tegen autoriteiten''. Het voegt eraan toe dat de VN "bezorgd is dat de autoriteiten mogelijk de FAES en andere veiligheidstroepengebruiken als een instrument om angst in te boezemen bij de bevolking en om de sociale controle te behouden." Het rapport schetst een donker beeld van Venezuela, waarin ongemarkeerde zwarte busjes arriveren in arme buurten, gemaskerde agenten uit stappen,  jonge mannen oppakken en ze neerschieten.

Reactie Venezuela
De regering van Venezuela heeft van te voren een kopie van het rapport ontvangen en heeft donderdag een 11 pagina's tellend antwoord gepubliceerd, waarin de regering van verschillende punten zegt dat die fout zijn. In zijn antwoord zegt de Venezolaanse regering dat de VN ongelijk had om te zeggen dat de staat de vermeende schendingen van de mensenrechten niet aan het onderzoeken was, eraan toevoegend dat verschillende verdachten gevangen waren gezet.

Ook klaagde zij dat de meerderheid van de interviews van het rapport zijn uitgevoerd met Venezolanen in ballingschap. Zij betwist het gebruik van de uitdrukking "humanitaire crisis" en benadrukte dat  het een economische crisis is die is uitgelokt door de sancties van de VS, de EU en Canada.

Andere beschuldigingen
Het uitgebreide VN-rapport behandelt ook gebieden zoals economische en sociale rechten en sociale programma's en beleid. Problemen met toegang tot justitie - waarvan het rapport zegt dat de regering om hulp heeft gevraagd - worden ook aangekaart. Een apart hoofdstuk behandelt de rechten van inheemse volkeren en migranten en vluchtelingen. De VN concludeert dat "er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat ernstige schendingen van economische en sociale rechten, waaronder de rechten op voedsel en gezondheid, zijn begaan in Venezuela".

Op beschuldigingen van marteling zegt het dat gevangenen zijn onderworpen aan "een of meer vormen van marteling of wreedheid, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, inclusief elektrische schokken, verstikking met plastic zakken, water boarding, mishandeling, seksueel geweld, water en voedsel ontbering, stressposities en blootstelling aan extreme temperaturen".

Een kapitein van de marine, Rafael Acosta (49) die was gearresteerd op een vermeend complot om president Maduro te vermoorden, is in hechtenis overleden. Zijn advocaat zegt dat hij door marteling is gestorven. Kapitein Acosta verscheen afgelopen vrijdag in een militaire rechtbank, maar voordat hij kon worden beschuldigd van verraad en oproer zeeg hij neer. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht, maar stierf vroeg op zaterdag, zeiden functionarissen. De dood van kapitein Acosta veroorzaakte wijdverspreide woede. Het kwam slechts enkele dagen na het bezoek van de VN-mensenrechtencommissaris, Michelle Bachelet, aan Venezuela.

Lokale media zeggen dat de officiële autopsie meldde dat het lichaam van Acosta tekenen had van extreem geweld, zuurstofgebrek en zware slagen en elektrocutie. Twee mannen, luitenant Ascanio Tarascio en Sergeant Estiben Zarate zijn beschuldigd van moord.