Een Haïtiaanse moeder verzorgt haar baby na de bevalling in een plaatselijk ziekenhuis in Santo Domingo, Dominicaanse Republiek. (Foto: Reuters)
Nu het toenemende geweld in Haïti de gezondheidszorg voor de meesten onbereikbaar maakt, zoeken Haïtiaanse moeders zorg in ziekenhuizen in de naburige Dominicaanse Republiek, ondanks het opgeschaalde deportatiebeleid van de overheid.

De twee landen delen het Caribische eiland Hispaniola, maar zijn gescheiden door een zwaar beveiligde grens, langdurige spanningen en een enorme kloof tussen arm en rijk. Kinderen van Haïtiaanse ouders in de Dominicaanse Republiek krijgen geen staatsburgerschap.

"Ik heb hier mijn kind gekregen," vertelde Cineas Lionne aan Reuters vanuit een ziekenhuis in de oostelijke stad Punta Cana. "Ik denk niet dat ik goede zorg zou krijgen in Haïti vanwege de situatie met de overheid - er is geen overheid."

De VN ontdekte in oktober dat minder dan een kwart van de ziekenhuizen rond de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince operationeel was, terwijl de ziekenhuizen elders moeite hebben om de stroom vluchtelingen die op de vlucht zijn voor bendeaanvallen aan te kunnen.

Die beoordeling kwam vóór een piek in geweld eind 2024, toen bendes journalisten neerschoten en doodden die bijeen waren gekomen in het grootste openbare ziekenhuis van Haïti voor een persconferentie van de overheid die bedoeld was om een ​​langverwachte heropening aan te kondigen. Die plannen zijn opgeschort.

Door het geweld moesten de luchthaven en havens van de hoofdstad herhaaldelijk worden gesloten, waardoor ziekenhuizen waarschuwden voor een gebrek aan voorraden zoals bloed en zuurstof. Hulporganisatie Artsen Zonder Grenzen heeft vorig jaar tijdelijk de dienstverlening stilgelegd vanwege bedreigingen.

"De artsen hier hebben me goed behandeld", zei Beatrice Agustin, die beviel in een kraamkliniek in de Dominicaanse hoofdstad.

"In Haïti zijn veel gangsters. Je kunt daar niet bevallen, maar ook als je hier bent zonder papieren", is bevallen in de Dominicaanse Republiek ingewikkeld, zei ze.

VN-experts hebben de afgelopen jaren gewaarschuwd dat zwangere en net bevallen Haïtiaanse vrouwen die medische zorg zoeken in de Dominicaanse Republiek te maken hebben met intimidatie, opsluiting en deportatie, waarbij ze invallen in openbare ziekenhuizen en arrestaties tijdens controles aanhaalden.

De VN-experts hebben buurlanden opgeroepen om te stoppen met het deporteren van Haïtianen naar huis, waar meer dan 5 miljoen mensen honger lijden en meer dan 1 miljoen mensen ontheemd zijn geraakt doordat gewapende bendes steeds meer grondgebied veroveren. Veel gezinnen delen huizen of leven in geïmproviseerde kampen.

De Dominicaanse Republiek heeft beloofd om tot 10.000 mensen per week te deporteren, omdat het de grootste migratie van Haïtianen die het conflict thuis ontvluchten, moet verwerken. Vorig jaar werden er meer dan 200.000 Haïtianen gedeporteerd en bijna 15.000 in de eerste twee weken van 2025.

Dominicaanse politici hebben Haïtiaanse migranten ervan beschuldigd onveiligheid te veroorzaken en zeiden dat hun land al te veel geeft.

"Onze infrastructuur heeft niet de capaciteit om dat aantal mensen te ontvangen," vertelde senator en voormalig minister van Volksgezondheid Daniel Rivera aan Reuters, en zei dat de prioriteit ligt bij het uitbreiden van de gezondheidszorg voor Dominicanen.

Lokale artsen zeiden dat veel Haïtiaanse vrouwen bang zijn om prenatale controles te ondergaan en de neiging hebben om laat in de avond of wanneer ze op het punt staan ​​te bevallen, aan te komen vanwege het risico op deportatie.

De directeur van de nationale gezondheidsdienst, Martin Ortiz, merkte op dat migratiefunctionarissen niet naar binnen mogen om arrestaties te verrichten in ziekenhuizen.

"Onze missie is om zorg te verlenen," zei hij. "Dezelfde zorg wordt op gelijke wijze verleend."