Oud-president tevens erevoorzitter van de NPS weerlegt met documenten beweringen van vicepresident Ashwin Adhin. (Foto: René Gompers)
Oud-president en erevoorzitter van de NPS, Ronald Venetiaan, roept op om in de Alcoa-kwestie “gezamenlijk op te trekken, om niet met elkaar te bekvechten terwijl de multinational met gekruiste benen rustig aan een kant zit.” De Nationale Assemblee (DNA) moet redden wat er te redden valt, de bauxietreserves moeten niet in het bezit komen van Alcoa nu die toch vertrekt en ook moet de multinational onder druk worden gezet worden om de informatie vrij te geven over waar en hoeveel afval er ligt begraven.

Venetiaan en NPS-voorzitter Gregory Rusland hebben op een goed bezochte vrijdagse bijeenkomst van de partij puntsgewijs aangegeven wat er speelt in de Surinaamse bauxietindustrie. Met documenten is de mededeling van vicepresident Ashwin Adhin in De Nationale Assemblee, als zou het vertrek van Alcoa liggen aan verkeerde besluiten van de regering-Venetiaan, weerlegt. Integendeel hadden tijdens die regeerperiode gesprekken tussen de Alcoa en de overheid geleid tot een intentieverklaring die de bauxietindustrie tot na 2030 zou garanderen, geven de NPS-toppers aan.

Een haalbaarheidsstudie voor West-Suriname is gedaan, de locaties van de reserves zijn vastgelegd, plannen voor de opzet van de mijnen, een nieuwe smelter, waterkrachtcentrales en transport over de bestaande spoorwegen waren allemaal ‘ready’. De overeenkomst die daarna gesloten zou worden, moest nog naar de Assemblee waar deze tot wet verheven zou worden, las Venetiaan voor uit documenten. Maar toen kwam er een wisseling van de politieke wacht en zijn “sommige zaken langzaam behandelt of helemaal niet meer opgepakt.”

De investering van 2,4 miljard Amerikaanse dollar in West-Suriname was ook al gereed. Maar de Alcoa heeft ineens besloten dat het hele project niet haalbaar is, wordt er aangetoond. Ondanks de moeite om het project te behouden onder andere via nieuwe manieren van bauxietverwerking, heeft Alcoa doorgedrukt om van West-Suriname af te zien. De overheid was niet van plan om de gigantische reserves in handen te laten van het bedrijf dat geen interesse meer had getoond om de reserves volgens afspraak te verwerken, deelt Venetiaan mee. De overheid had wel aangeboden om naast Alcoa en Billiton, in samenwerking met andere bedrijven dan desnoods een deel te ontginnen zodat de Paranam raffinaderij draaiende gehouden kon worden. Ook dat plan is gestuit. Later is gebleken dat Alcoa op IJsland een aluminiumsmelter heeft gebouwd.

Ondertussen worden voorbereidingen getroffen de Paranam raffinaderij te slopen omdat de grond waar deze op staat zwaar vervuild zou zijn. Venetiaan merkt op dat nagegaan moet worden hoe vuil de grond werkelijk is. Dit kan dan weer gevolgen hebben voor Alcoa. Ook moet nagegaan worden in hoeverre de raffinaderij nog bruikbaar is, benadrukt hij. Lokale en internationale deskundigen hebben tot nu toe dezelfde conclusie getrokken: “de raffinaderij moet niet ontmanteld worden omdat daarmee de basis voor de bauxietsector wordt weggenomen uit Suriname.” Wat de wenkbrauwen ook doet fronsen, is dat Alcoa de huidige regering zover heeft gekregen om in te stemmen met het slopen van de raffinaderij om daarna een haalbaarheidsstudie te doen.

“We moeten via de Assemblee zoveel mogelijk kunnen redden,” adviseert Venetiaan. “Wat van belang is, is dat we onze voorraden niet verkopen aan een maatschappij die ze niet tot ontwikkeling wil brengen.” Venetiaan geeft aan dat er naar schone manieren van verwerking uitgekeken moet worden omdat dat bewezen is op IJsland. “We moeten ook omzien naar partners waarmee wij onze voorraden wel kunnen ontwikkelen,” voegt hij aan toe.

René Gompers