Goslar wordt rode draad Amerikaanse documentaire

De Goslar kan dit jaar nog uit de Surinamerivier worden gehaald. De berging van het Duitse vrachtschip, dat al 77 jaar voor Paramaribo ligt, is onderdeel van een Amerikaanse documentaire. Momenteel wordt onderzocht wat de beste manier is om het wrak uit de rivier te halen. Dit project betekent heel veel voor Suriname stelt Ben Toppin, directeur van Sediba NV, een van de partners in deze onderneming.

Vertegenwoordigers van het filmbedrijf, Sediba NV en Airplane Specialist Incorporation geven de stand van zaken door. Vier jaar geleden is het idee voor dit project ontstaan, deelt Toppin mee. In de film, die internationaal te zien zal zijn, wordt niet alleen het verhaal van de Goslar en de bemanning verteld. De relatie tussen Suriname, Nederland en Duitsland zal ook ter sprake komen. Suriname wordt hierbij flink belicht. De berging van het schip zal de rode draad door de geschiedkundige film zijn. Het is nog niet duidelijk hoeveel het project gaat kosten. Vast staat dat alles bekostigd wordt door de Amerikaanse partners. De verantwoordelijkheid wordt ook door hun gedragen wordt er meegedeeld.

Doen zinken
Het vrachtschip is in september 1939, enkele dagen na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in Suriname aangekomen. Gevreesd werd voor vijandelijke schepen. Daarom werd asiel gevraagd. De bemanning telde 49 personen bestaande uit Duitsers en Chinezen. De Chinezen verzetten zich en werden opgepakt voor muiterij. Ze zijn later met een Italiaans schip uit Suriname vertrokken. De vijftien Duitsers zochten aansluiting bij de Duitse gemeenschap. Er werd een goede band opgebouwd met de Surinaamse samenleving, maar toen Duitsland Nederland binnenviel op 10 mei 1940, werden zij gevangen genomen.

Nog voordat hij kon worden gepakt heeft de stuurman een luik op de bodem van het stoomschip geopend. Daags van te voren hadden de bemanningsleden de voorraad kolen, die nodig was voor de aanmaak van stoom, aan de linkerzijde van het schip opgehoopt. Daardoor kwam het schip heel snel op zijn zij te liggen toen het water nam. Op 11 mei lag de Goslar helemaal plat op zijn zij. De Duitsers hebben enkele vluchtpogingen ondernomen. Ze werden elke keer weer opgepakt. Ze zijn in 1947, twee jaren na de oorlog, vrijgelaten. Jaren daarna is er gepoogd om de Goslar te verwijderen. Zonder succes, het schip is is toen in tweeën gebroken. Het wrak ligt er nog steeds.

Metaal doorverkopen
Airplane Specialist Incorporation gaat met verschillende partners die ervaring hebben met het bergen van wrakstukken, de uitdaging aan om de Goslar uit de rivier te halen. Het metaal van het wrak zal doorverkocht worden. Een groot deel zal opgekocht worden door een Duits bedrijf deelt David Zorger, president van het Amerikaanse bedrijf mee. “We weten nu nog niet precies hoeveel metaal daar ligt,” geeft hij aan. “Dit komt door de roest en wat er al van het schip is weggenomen. We gaan het pas weten wanneer het op de weegschalen komt voordat het verkocht wordt.”

De makers van de film zijn ondertussen ook op zoek naar folklore over de Goslar. Zij gaan proberen zoveel mogelijk volksvertellingen waarbij het schip centraal staat mee te nemen. De Goslar heeft door de jaren heen ten minste een kinderboek opgeleverd; Het geheim van de Goslar van Gerrit Barron. De Goslar heeft ook vaker gediend als decor op het strijdtoneel van politieke partijen. ‘NDP’ en ‘VHP’ prijken nog steeds op delen van het wrak. De Goslar wordt heel vaak aangedaan door toeristen.

Voordelen
De film zal Suriname alleen maar promoten en toerisme op gang helpen brengen, geeft Toppin aan. Het brengt ook een grote ontwikkeling op gang. De haven kan zich bijvoorbeeld sneller en beter ontwikkelen. Het wrak heeft nu invloed op de stroming en is een groot obstakel op de vaarweg. Het project zelf zal minimaal honderd Surinamers de kans geven om internationale ervaring op verschillende gebieden op te doen. Gedacht wordt aan bijvoorbeeld mediamensen, veiligheid, catering en zakenlui. In de volgende fase zal een oproep gedaan worden aan ingezetenen om bij te dragen een het grootse project.

Er moeten nog heel veel vragen beantwoordt worden, geven de trekkers aan. Vragen waarop nu de beste antwoorden en oplossingen voor worden gezocht. Maar het is hoogtijd dat het wrak uit de rivier gehaald wordt, benadrukt Toppin. “In principe is het schip zo geërodeerd dat het eigenlijk niet meer bestaat. Het valt uit elkaar. Je moet het eigenlijk als oud metaal uit de rivier halen. Het is zo gevaarlijk met de stukken die afbreken die schade kunnen veroorzaken. Dus over niet al te lange tijd zal het eruit gehaald moeten worden. Dus je kunt het beter nu doen.”

René Gompers