De positie van Inheemsen in de samenleving, hun collectieve grondrechten en het behoud van hun cultuur stonden woensdagavond centraal tijdens een paneldiscussie van Stichting Skrifi in Spice Quest. Deskundigen en vertegenwoordigers van verschillende Inheemse organisaties gingen daarbij in gesprek over de uitdagingen waarmee Inheemse gemeenschappen worden geconfronteerd en de stappen die nodig zijn om hun positie te versterken.

Het panel bestond uit Sharmaine Artist, voorzitter van de stichting Key Holders of Sustainable Environment, Jupta Itoewaki, voorzitter van MULOKOT, Cylene France, directeur van het bureau van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname, Lloyd Read, voorzitter van Inheems Kollectief Suriname, en historicus Agir Axwijk. Zij bespraken de huidige positie van Inheemsen en de verbeteringen die volgens hen noodzakelijk zijn. Naast de paneldiscussie was er ook een foto-expositie te zien met beelden uit de dorpen Mata en Kwamalasamutu.

In het eerste deel van de avond deelden de panelleden hun visie op de kracht en de bijdrage van Inheemsen aan de Surinaamse samenleving. Axwijk ging vanuit een historisch perspectief in op Inheemse kennis als onbuigbare kracht. France belichtte de kracht van Inheemsen om te beschermen, met grondrechten als fundament voor de toekomst. Itoewaki sprak over de levende kracht van Inheemse gemeenschappen als gezagsdragers van hun grondgebied. Artist ging in op ‘een generatie die niet uitdooft, niet opgeeft en niet verdwijnt’. Read sloot af met de kracht van de Inheemse economie.

In het tweede deel van de avond werd aan de hand van twee stellingen gediscussieerd. De eerste stelling luidde dat Inheemsen onvoldoende doen om zichzelf zichtbaar te maken, waardoor de samenleving geen goed beeld heeft van hun kracht. De tweede stelling was dat het huidige onderwijssysteem meer bijdraagt aan het verlies van de Inheemse cultuur dan aan het behoud ervan. Zowel de panelleden als het publiek kregen de gelegenheid om hun standpunten en ideeën te delen, wat zorgde voor een levendige en inhoudelijke discussie.

Tijdens de avond werd benadrukt dat de oorspronkelijke bewoners van Suriname nog altijd niet de positie innemen die zij verdienen. Volgens de sprekers is er nog veel werk te verrichten, onder meer op het gebied van betrokkenheid bij besluitvorming en de erkenning van de collectieve grondrechten. Zolang deze en andere belangrijke vraagstukken niet worden opgelost, kan volgens hen niet worden gesteld dat Inheemsen een volwaardige plaats innemen binnen de Surinaamse samenleving.

Een bijzonder moment van de avond was de aanwezigheid van minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Hij nodigde de panelleden uit voor een vervolggesprek over de vraag hoe meer kennis over de Inheemse geschiedenis, cultuur en samenleving een betere plek kan krijgen in het onderwijs. De panelleden reageerden positief op deze uitnodiging en hopen op korte termijn met de minister om de tafel te zitten om hiervoor een gezamenlijke strategie uit te werken. Verder werd bekendgemaakt dat de volgende expositie van Villa Zapakara in het teken zal staan van de Inheemsen van Suriname.

De organisatie kijkt tevreden terug op een geslaagde avond met waardevolle inzichten, inspirerende gesprekken en een hernieuwde motivatie om de Surinaamse samenleving te blijven informeren over de kracht, geschiedenis en betekenis van de Inheemse gemeenschap. Hiermee wilde de organisatie de viering van de Dag der Inheemsen op 9 augustus extra verdieping geven.