Een jaar geleden beloofde president Jennifer Simons het systeem te veranderen. Vandaag luidt de nieuwe boodschap feitelijk: geef ons nóg twee jaar. De slogan Wo kenki a systeem lijkt inmiddels ingeruild voor de transitiefase, die veel langer duurt dan verwacht. Voor de burger voelt die overgang overigens vooral als een overgang van hoop naar teleurstelling.

Nog voordat de regering goed en wel op stoom was, kreeg de samenleving precies datgene voorgeschoteld wat de NDP jarenlang bij anderen veroordeelde: het oude vertrouwde friends-and-familybeleid. De gezichten veranderden, de bestuurscultuur bleef opvallend hetzelfde. President Simons stelt dat belangrijke doelen inmiddels zijn gerealiseerd. Dat klinkt indrukwekkend, maar welke doelen precies? De samenleving heeft geen behoefte aan politieke marketing of mooie volzinnen. Burgers willen feiten, cijfers en zichtbare resultaten.

Intussen zijn ervaren en deskundige krachten geruisloos verdwenen van het toneel bij onder meer Onderwijs, Financiën en het Bureau voor de Staatsschuld. Het programma Royalties Voor Iedereen voor gepensioneerden werd stopgezet, waarna dezelfde regering klaagt dat ouderen onvoldoende inkomen hebben. Goedkope leningen maakten plaats voor dure commerciële financiering, waardoor de staatsschuld verder oploopt en tegelijkertijd de transparantie afneemt.

Voor de gewone Surinamer is de werkelijkheid een stuk eenvoudiger dan de regeringsverklaringen. Brood en kookgas werden duurder. De inflatie, die onder de vorige regering weer onder de tien procent was gebracht, loopt opnieuw op. De gezondheidszorg verliest personeel en ondernemers kunnen moeilijk bij hun eigen vreemde valuta.

Ondertussen produceert de regering plannen sneller dan resultaten. Er komt een goudautoriteit. De goudsector wordt geordend. Nieuwe belastingwetten zijn onderweg. Milieubescherming wordt verbeterd. Grondenrechten worden geregeld. Het enige dat consequent volgens planning verloopt, zijn de aankondigingen. De regering lijkt vooral uit te blinken in het managen van verwachtingen.

Het wrange is dat veel van deze plannen nauwelijks nieuw zijn. Tijdens de regeringen-Bouterse werden dezelfde beloften gedaan: ordening van de goudsector, bescherming van woongebieden van inheemsen en tribale volken en hervormingen van het belastingstelsel. Alleen de verpakking is veranderd; de inhoud is vrijwel identiek. Voor veel bewoners van het binnenland begint deze politieke herhaling inmiddels meer op een sprookje dan op beleid te lijken.

Een opmerkelijk contrast met de vorige regering is het reisgedrag van president Simons. Oud-president Santokhi maakte in zijn eerste regeringsjaar slechts één buitenlandse dienstreis. President Jennifer Simons heeft in ongeveer hetzelfde tijdsbestek al vijf buitenlandse reizen gemaakt. Wat heeft Suriname concreet aan die reizen overgehouden?

Ook de financiële boodschap wringt aan alle kanten. Volgens de president is de staatskas leeg en is ongeveer SRD 13 miljard extra financiering noodzakelijk. Tegelijkertijd wordt met trots verteld dat de primary balance positief is en dat het prudent economisch beleid "zeer goed is gelukt". Blijkbaar is de staatskas tegelijk leeg én succesvol gevuld. Beide verhalen kunnen onmogelijk tegelijk als overwinning worden verkocht zonder een heldere uitleg aan de samenleving.

Volgens de president is meer tijd nodig om "de schade van de afgelopen vijf jaar" te herstellen. Volgens haar is alles kapotgeslagen. Dat is een zware beschuldiging. Maar welke schade bedoelt zij precies? Welke sectoren zijn volgens haar vernietigd? Welke cijfers onderbouwen deze conclusie? In de politiek geldt nog altijd een eenvoudige regel: beschuldigingen vragen om bewijzen.

Zelfs de strijd tegen corruptie blijft steken in de aankondigingsfase. Er zouden tientallen dossiers bij het Openbaar Ministerie liggen en staatsbedrijven zouden van nieuwe directies zijn voorzien. Toch ziet de samenleving nauwelijks tastbare resultaten. Volgens de president zijn verdwenen overheidsvoertuigen nog altijd spoorloos. Misschien bevinden die zich nog in de transitiefase.

Ook het prijsplafond voor brandstof blijkt volgens de regering niet houdbaar. Wanneer en hoe dat wordt aangepast, weet men nog niet. Wat burgers wél weten, is dat zij zich opnieuw moeten voorbereiden op hogere kosten van levensonderhoud. Autobezitters mogen hun portemonnee alvast warmdraaien; de pompprijs lijkt slechts een kwestie van tijd.

Het probleem van deze regering wordt daardoor steeds zichtbaarder. Vrijwel iedere beleidsverklaring begint met dezelfde woorden: we gaan, we willen, er komt, de commissie werkt eraan, het wetsvoorstel ligt klaar of we zitten nog in de overgangsfase. Na een jaar bestuur verwacht de samenleving echter geen werkwoorden in de toekomende tijd meer, maar resultaten in de tegenwoordige tijd.

Een overgangsfase mag geen permanente bestuursvorm worden. Surinamers hebben inmiddels transitiefases, reparatiefases, evaluatiefases, voorbereidingsfases en commissiefases meegemaakt. Het enige waar de burger nog op wacht, is de resultatenfase.

Uiteindelijk blijft slechts één vraag over: wat is er na één jaar regering-Simons daadwerkelijk verbeterd in het dagelijks leven van de gewone Surinamer? Op die vraag blijft de regering-Simons vooralsnog het antwoord schuldig.

Idris Naipal