Column: Het onderste uit de kan

Het Wereldkampioenschap voetbal (WK) 2026, heeft veel tongen losgemaakt. Ver voor het eerste fluitsignaal en enkele weken na het laatste fluitsignaal zijn de controversiële beslissingen die genomen zijn in aanloop naar, tijdens en na het WK, nog steeds onderwerp van gesprek. Beslissingen die door een collectief genomen moesten worden, werden door een enkeling genomen, alsof de FIFA een eenmanszaak is. Hoewel er verschillende inspraakorganen en commissies zijn, werd de voetbalwereld keer op keer opgeschrikt door een beslissing die door een enkeling was genomen. De leden van de verschillende commissies hebben niet zelden laten doorschemeren niet op de hoogte te zijn geweest van een genomen standpunt. 

Het steeds buitenspel zetten van de statutaire commissies en inspraakorganen deed het vertrouwen in de wereld voetbalbond geleidelijk aan afbrokkelen. Was het vroeger zo dat spelers, bondscoaches en bonden zich neerlegden bij de besluiten die van boven af werden opgelegd, tijdens deze editie lieten genoemde actoren steeds vaker hun misnoegen blijken. Zo staken spelers en coaches hun frustraties over de ingelaste drinkpauzes niet onder stoelen of banken en beschuldigden ze de FIFA ervan commercie boven het voetbal te verheffen. Ook het stilzwijgen van de FIFA toen de organisatoren verschillende deelnemers en supporters de toegang tot hun land -naar later bleek- op discutabele gronden, ontzegden. De moeder van de wereldberoemd geworden ‘Vozinha’ -sluitpost van Kaapverdië-, werd aanvankelijk ook de toegang tot het land ontzegd, maar werd naderhand groots onthaald.

Het is onduidelijk waarom de FIFA-topman zoveel concessies deed aan de grootste organisator van deze eindronde, maar de uitglijders bleven zich opstapelen. De positie van de wereldwijde voetbalbaas leek onhoudbaar toen hij na het beruchte telefoontje de rode kaart van de Amerikaanse voetballer, ongedaan maakte. Hoewel er toen al stemmen opgingen dat hij plaats moest maken, slaagde hij erin de storm te laten liggen. Wie had gedacht dat hij voortaan op zijn tellen zou passen, kwam bedrogen uit. In de finale duurde de rust tweemaal langer dan normaal, omdat de Amerikanen gewend zijn optredens te hebben tijdens finales van sportwedstrijden.

Toen de FIFA-baas ondanks alle kritiek erin geslaagd was zijn functie te behouden en het toernooi af te sluiten, bereikten de uitglijders alsnog een climax toen de voorzitter plannen onthulde om aandelen van de grote toernooien onder te brengen in een entiteit en die ten verkoop aan te bieden. Het plan had veel weg van een wereldwijd omkoopschandaal, waarbij bonden die het voorstel omarmden, rijkelijk beloond zouden worden, terwijl landen die ertegen waren, met veel minder genoegen moesten nemen. De voorzitter beweerde zelf geen baat te hebben bij dit plan, maar ondertussen is komen vast te staan dat bij succes, hij US$ 30 miljoen zou gaan verdienen (tienmaal zijn huidig jaarsalaris van US$ 3 miljoen). Hoewel hij het voorstel intussen heeft ingetrokken, is zijn positie onhoudbaar geworden. De FIFA-baas wilde het onderste uit de kan en krijgt mogelijk het lid op de neus.  

Mireille Hoepel