Willen we als burgers de economen van de VES nog serieus nemen?

Als je een professionele econoom bent, zou het dan niet van belang zijn het volgende goed te omschrijven?

Economen hebben verschillende visies op hoe de economie werkt, met als belangrijkste stromingen de nieuw-klassieke economie, de keynesiaanse economie en het monetarisme. Ze verschillen van mening over de rol die de overheid zou moeten spelen om de economie te versterken, over de wijze waarop de vrije markt zou moeten functioneren en over de rol van kapitaalvorming binnen particuliere banken.

De visie van de nieuwe stroming van economen breekt met deze traditionele focus op oneindige groei en winstmaximalisatie, zoals die vaak door de westerse wereld en de VES wordt gehanteerd. Zij geven aan dat men heeft geconcludeerd dat binnen de traditionele economische visies, vooral die welke zijn gericht op het kapitalisme, de rijken rijker worden en de armen armer. Dit geldt met name voor economische visies die aansluiten bij het neoliberalisme, waarop ook het regeringsbeleid van de VHP was gebaseerd.

De nieuwe stroming richt zich in plaats daarvan op het welzijn van de mens, het verbreden van welvaart en het welzijn van de natuur. Het betreft een economisch principe waarbij tegelijkertijd financiële, sociale en ecologische actoren zouden moeten worden meegenomen. Men kijkt hierbij verder dan alleen geld verdienen en winst maken. Welvaart wordt niet langer gemeten via het bruto binnenlands product (BBP), maar via een brede set aan indicatoren, waaronder sociale gelijkheid en het welzijn van de mens in een duurzaam milieu. De marktwerking lost ingewikkelde politieke vraagstukken namelijk niet vanzelf op; de overheid moet volgens hen sturen, investeren in publieke belangen en richting geven aan milieubehoud, in plaats van alleen achter de feiten aan te lopen.

De economische visie van de sociaaldemocratie staat dicht bij de nieuwe stroming van economen, die de regering onder leiding van president Simons hanteert. Daar staat de mens centraal, draait het om een eerlijke welvaartsverdeling, een sterke verzorgingsstaat en een gereguleerde markteconomie. Men streeft naar evenwicht via staatstoezicht en solidariteit. Ook staat het huidige regeringsbeleid voor een duurzaam milieubeleid.

De ene visie hoeft niet beter te zijn dan de andere. Het zijn verschillende visies die zowel economen als politici hanteren. Wat hierbij wel van belang is, is dat er verschillen zijn in de wijze waarop men met economische vraagstukken in het eigen land omgaat.

Bijvoorbeeld: Nederland zal economische vraagstukken anders benaderen dan Suriname. Nederland heeft 18 miljoen inwoners en beschikt over voldoende afzet voor de eigen productie, terwijl Suriname slechts ongeveer 600.000 inwoners telt. De productie in Nederland is door de eeuwen heen opgebouwd, terwijl Suriname een relatief jong land is dat door de kolonisatie nog steeds een bepaalde vorm van economische afhankelijkheid kent. Dat betekent een situatie waarin een land afhankelijk is van de export van één of enkele producten naar het voormalige moederland of andere rijke landen.

Kapitaal door marktwerking kan pas ontstaan wanneer de aangewende arbeid niet onmiddellijk wordt gebruikt om in de primaire levensbehoeften te voorzien. Mensen in ontwikkelingslanden, zoals Suriname, kunnen echter al moeite hebben om in hun basisbehoeften te voorzien, laat staan dat zij in staat zijn om te sparen. Hierdoor wordt te weinig geld gegenereerd om te investeren in productiemiddelen.

Nu leveren de economen van de VES vaak kritiek op het regeringsbeleid, alsof hun visie de enige en de verstandigste is, zeker in tijden waarin sociaaldemocratische waarden hoog worden gehouden. Het lijkt eerder op verdachtmakingen dan op ondersteuning van het publieke debat. Dat roept direct vragen op bij mensen, zonder dat daarvoor keihard bewijs nodig is. Zeker als het gaat om economische vraagstukken in een land waar mensen al moeite hebben om met hun basissalaris rond te komen.

Het brein van mensen onthoudt slechte berichten beter dan goede berichten. Dat komt doordat gevaar en bedreiging zwaarder aanvoelen dan positieve verhalen. Deze sterke emoties activeren mensen direct om actie te ondernemen of de informatie te delen. Sociale media belonen het delen van verdachtmakingen, waardoor het gemakkelijk is om politieke visies tegen elkaar op te zetten. Dat gebeurt meestal door een gemeenschappelijke politieke vijand aan te wijzen. Deze tactiek van verdachtmakingen zonder bewijs wordt vaak gebruikt om de publieke opinie te manipuleren en politieke beslissingen te beïnvloeden in eigen financieel en politiek voordeel.