Als we insecticiden gebruiken, moeten we de veiligheidstermijn in acht nemen. Maar niet alle landbouwers doen dat, met als gevolg dat er nog resten van bestrijdingsmiddelen op de groente kunnen zitten wanneer die wordt verkocht. Dat kan schadelijk zijn voor de gezondheid. "We adviseren om geen insecticiden te gebruiken, maar als je het toch doet, moet je wel de juiste instructies in acht nemen", zegt LVV-functionaris Vikash Gishaidoobe tijdens de markoesatraining in Commewijne. Hij is een van de drijvende krachten achter dit project. Eerder werden al trainingen verzorgd in Saramacca en Wanica.

Er waren veel vragen uit de zaal en de training verliep zeer interactief. Een van de grote aandachtspunten was het gebruik van de zogenoemde cocktails. Dit is een mengsel van herbiciden en/of pesticiden dat sommige landbouwers zelf samenstellen. LVV raadt het maken en gebruiken van dergelijke cocktails af. Het risico bestaat namelijk dat een stof die afzonderlijk wel werkzaam is, haar werking verliest wanneer deze wordt gemengd met een andere pesticide. "En misschien maak je een cocktail die veel giftiger is dan de afzonderlijke middelen; je weet het niet", werd de deelnemers voorgehouden.

Aan de markoesatraining in Commewijne namen 37 personen deel. De groep bestond uit mannen en vrouwen. Zij leerden onder meer over schimmelziekten die de plant kunnen aantasten, de bestrijding daarvan en de juiste aanpak. Wortelrot is een van de ziekten die de markoesaplant kan treffen. Goed doorlatende grond kan dit helpen voorkomen. Landbouwers moeten gezond plantmateriaal gebruiken en geen besmette aanplant bezoeken. Ook sanitatie is erg belangrijk. Dit houdt in dat kleding, schoeisel en gereedschap altijd moeten worden ontsmet.
Het advies van LVV luidt: "Als u symptomen ziet bij een plant en u weet niet wat het is, kunt u het materiaal naar LVV brengen. Wij hebben een Centraal Lab waar we kunnen onderzoeken om welke ziekte het gaat, zodat u een gerichte behandeling kunt toepassen."

Voor Magda Landveld en Dineshkumar Charoe, die al jaren actief zijn in de landbouw, betekende de training een verrijking van de kennis waarover zij al beschikten. Landveld, die betrokken is bij een stichting, is van plan haar kennis te delen met onder anderen jongeren die belangstelling hebben om een agrarische onderneming op te zetten. Charoe, die al 26 jaar agrariër is, stelt dat de markoesateelt zonder meer de potentie heeft om uit te groeien tot een exportproduct.

Tijdens de training werd ook besproken dat de markoesaplant last kan krijgen van wantsen, ook wel fjofjo's genoemd. Deze kunnen ervoor zorgen dat de vrucht helemaal verschrompelt, waardoor die onaantrekkelijk wordt en moeilijk verkoopbaar is. Een mogelijkheid is om de insecten met een zweefnet te vangen en dood te drukken. "Leg die doek vervolgens bij de planten, want als andere wantsen de geur waarnemen, blijven ze weg. Ze associëren die geur met gevaar. Dit is een goed biologisch bestrijdingsmiddel."

Wie insecticiden wil gebruiken, doet dat bij voorkeur in de vroege ochtend of de late middag, omdat de plant anders kan verbranden. Volgens de trainers is de houtbij de belangrijkste bestuiver van de markoesabloem. Landbouwers doen er daarom goed aan deze niet te doden, omdat zij de bloemen anders handmatig moeten bestuiven. Insecticiden kunnen helaas ook deze nuttige bestuivers doden.