FIFA-voorzitter Gianni Infantino verschijnt op het FIFA Wereldkampioenschap 2026. (Foto: AP)
De plannen van FIFA voor de toekomst van het Wereldkampioenschap voetbal stuiten op veel kritiek, onder andere van UEFA, de nieuwe Britse premier en voormalig FIFA-voorzitter Sepp Blatter. Hoewel het stof van het uitgebreidere 48-landen WK 2026 nog maar net is neergedaald, wordt er alweer gesproken over de verdere ontwikkeling van het toernooi. Tegelijk is er felle tegenstand ontstaan.

De glans van de trofee, die dit jaar door Spanje werd gewonnen na hun overwinning op Argentinië in de finale, blijft stralen, maar er waren ook schaduwkanten.

Nu is er een plan van FIFA en voorzitter Gianni Infantino om aandelen in toekomstige WK’s en andere evenementen te verkopen aan private investeerders. Dit plan zorgt voor nieuwe kritiek.

Van de Europese voetbalbond UEFA tot de Britse premier Andy Burnham en voormalig FIFA-voorzitter Sepp Blatter: het plan van FIFA wordt scherp afgekeurd. Er wordt zelfs gesproken over een mogelijke boycot door UEFA.

Sepp Blatter, die FIFA 17 jaar leidde tot 2015, veroordeelt het voorstel om een dochterbedrijf ter waarde van 20 miljard dollar op te richten om het WK te beheren en aandelen aan investeerders te verkopen. "Voetbal behoort tot niemand persoonlijk en ook niet tot een instelling. Het behoort tot het volk," zei Blatter tegen persbureau Reuters.

Voormalig FIFA-voorzitter Sepp Blatter werd in 2015 vervangen door Gianni Infantino. (Foto: Reuters)

Hij waarschuwde dat als FIFA verandert in een winstgericht bedrijf, het zijn ziel verliest. Volgens Blatter is het WK geen commercieel bezit van een paar bestuurders, maar onderdeel van het culturele erfgoed van het wereldvoetbal. "FIFA is bewaker van het WK, niet de eigenaar," zei hij.

Blatter is geschokt door het idee en zou het nooit overwogen hebben tijdens zijn leiderschap. Hij benadrukt dat investeerders op zoek naar winst en invloed haaks staan op de belangen van de ledenorganisaties. "Modern voetbal heeft meer dan een eeuw overleefd omdat het toebehoort aan het volk. Dat principe mag nooit veranderen," aldus Blatter.

De nieuwe WK-plannen van Gianni Infantino en FIFA
FIFA maakte dinsdag bekend aandelen in toekomstige WK’s en evenementen te willen verkopen aan private investeerders, om zo meer inkomsten voor het voetbal te genereren. Het voorstel is om een dochterbedrijf ter waarde van 20 miljard dollar op te richten dat het WK en andere evenementen gaat beheren.

UEFA-voorzitter Aleksander Ceferin (rechts) en FIFA-voorzitter Gianni Infantino dreigen met elkaar in conflict te komen over de verkoop van de rechten voor het WK. (Foto: Reuters)

FIFA zou de meerderheid van de aandelen in deze nieuw opgerichte FIFA Forward Enterprise (FFE) behouden, waardoor ze de controle houden over voetbalbestuur, toernooien, speelschema’s en sportieve beslissingen.

Kleine aandelen zouden echter verkocht worden aan externe investeerders om tot 4,2 miljard dollar op te halen.

Doel van het WK verkopen
Er is al maanden discussie over de hoge ticketprijzen van FIFA, die volgens critici gewone fans buitensluiten van “het volksspel”.

FIFA verdedigt zich door te zeggen dat het WK de belangrijkste inkomstenbron is om voetbal wereldwijd te ondersteunen – van amateurvoetbal tot grote internationale evenementen. Met dit voorstel probeert FIFA die inkomsten nog verder te vergroten.

FIFA haalt nu al miljarden binnen via uitzendrechten, sponsoring en commerciële deals.

De FFE zou verder gaan dan deze traditionele inkomsten en lijkt op het franchise-model dat veel sporten gebruiken.

De Indiase Premier League (IPL) in cricket was een van de eerste competities die dit model toepaste, waarbij aandelen in teams werden verkocht. De IPL, opgericht in 2008, kondigde recent aan dat de waarde dit jaar met meer dan 11% steeg tot 20,6 miljard dollar. Teams worden beheerd door meerderheidsinvesteerders die veel invloed hebben op het bestuur.

Andere modellen, zoals The Hundred van de Engelse cricketbond (ECB), verkopen minderheidsaandelen en behouden zo zelf de controle. Dit is vergelijkbaar met wat FIFA voorstelt: een deel van de aandelen van het WK en aanverwante evenementen privé verkopen, maar zelf de regie houden. Toch verwachten nieuwe aandeelhouders, of het nu in cricket of voetbal is, inspraak bij beslissingen. Dit is een van de zorgen bij het plan.

De potentiële investeerders
FIFA noemt Thrive Eternal, een Amerikaans durfkapitaalbedrijf, als mogelijke leider van de investeerdersgroep. Dit bedrijf is opgericht door Joshua Kushner, de broer van Jared Kushner, die getrouwd is met een dochter van president Donald Trump.

Investeerders zouden via Thrive Eternal aandelen in FIFA-evenementen kunnen kopen.

FIFA zegt dat alle netto-inkomsten terug in het voetbal geïnvesteerd worden, zodat alle landen profiteren van de groeiende winstgevendheid van de sport. FIFA-voorzitter Gianni Infantino zei: "Voetbal is de populairste sport ter wereld. Sommige onderdelen van het spel hebben die populariteit omgezet in enorme commerciële waarde. We vieren dat succes en willen dat het doorzet, omdat het het hele voetbal naar een hoger niveau tilt."

Reacties van UEFA en de Britse premier
UEFA reageerde scherp: “Dit overschrijdt een grens die voetbalautoriteiten nooit hadden mogen passeren. De ziel en het bestuur van voetbal zijn geen handelswaar, zeker niet zonder transparantie over wie er financieel profiteert. Niemand bezit voetbal. Het is niet aan FIFA om te verkopen.”

Andy Burnham, sinds kort de Britse premier, schreef: "Voetbal behoort niet aan investeerders, maar aan de fans die elke week in de stadions staan. Het WK is geen product, het is de grootste sportcompetitie ter wereld, en het was nooit van iemand om te verkopen. Als je er een deel van verkoopt, heb je het verkocht. Voetbal is van de fans, dat zal het altijd blijven."

CONCACAF, de voetbalbond van Noord- en Midden-Amerika en het Caribisch gebied, zei bezorgd te zijn dat ze niet geïnformeerd waren over het verkoopplan en vindt het gebrek aan transparantie zorgwekkend.

Elke wijziging moet worden goedgekeurd door FIFA’s 211 leden, waarvan 55 onder UEFA vallen. UEFA houdt later deze week een spoedvergadering om de voorstellen te bespreken. Een mogelijke reactie van UEFA kan een boycot van FIFA-toernooien zijn.

Europa, dat iets meer dan een kwart van de FIFA-leden vertegenwoordigt, leverde zes van de laatste acht WK-winnaars.

Infantino heeft een deadline gesteld tot 19 september voor de 211 leden om een eenmalig bod van 20 miljoen dollar te accepteren als onderdeel van het plan aandelen te verkopen. Hij noemt de oprichting van het 20 miljard dollar waard zijnde FIFA-dochterbedrijf een “unieke financieringskans” en benadrukt in een brief dat het zijn plicht is dit aan de leden voor te leggen.

Belangrijkste kritiekpunten op het WK 2026
De grootste kritiek vooraf was de prijs van tickets en vervoer, waardoor fans met een gemiddeld inkomen zich het evenement nauwelijks konden veroorloven.

Tijdens het toernooi leidde de beslissing om een rode kaart voor de Amerikaanse spits Folarin Balogun te schorsen tot kritiek van UEFA, die zei dat dit de integriteit van het spel ondermijnde.

Ook de pauzes voor hydratatie werden bekritiseerd als commercieel gemotiveerde onderbrekingen die de wedstrijd verstoren.