De Amerikaanse president Donald Trump schudt de hand van de Chinese president Xi Jinping tijdens een bilaterale ontmoeting op de internationale luchthaven van Gimhae, in de marge van de APEC-top (Asia-Pacific Economic Cooperation), in Busan, Zuid-Korea. (Archieffoto: Reuters)
De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping staan aan de vooravond van hun eerste persoonlijke ontmoeting in meer dan zes maanden. Tijdens deze tweedaagse top, die donderdag en vrijdag plaatsvindt in Beijing, zullen zij onderwerpen bespreken variërend van Iran en Taiwan tot kunstmatige intelligentie (AI) en nucleaire wapens. Ook staat een mogelijke verlenging van een cruciale overeenkomst over zeldzame aardmetalen op de agenda, zo melden Amerikaanse functionarissen.

Trump arriveert woensdag in de Chinese hoofdstad voor het bezoek, zijn eerste sinds 2017. De top is gericht op het stabiliseren van de bilaterale betrekkingen, die de afgelopen tijd onder druk stonden door handelsconflicten, de oorlog van de VS en Israël met Iran, en andere meningsverschillen.

Verwacht wordt dat de VS en China overeenstemming bereiken over het oprichten van fora die wederzijdse handel en investeringen moeten bevorderen. China zou tevens aankopen aankondigen op het gebied van Boeing-vliegtuigen, Amerikaanse landbouwproducten en energie. Plannen voor een Handelsraad en Investeringsraad zouden formeel gepresenteerd kunnen worden, hoewel verdere uitwerking nog nodig is.

Een belangrijk onderwerp is het mogelijk verlengen van een handelswapenstilstand die de export van zeldzame aardmetalen vanuit China naar de VS regelt. Hoewel nog onduidelijk is of dit deze week zal gebeuren, is er vertrouwen dat de lopende overeenkomst uit het najaar verlengd zal worden.

Iran, Taiwan, nucleair en AI
Naast handel zullen Trump en Xi ook diep ingaan op gevoelige kwesties die al lange tijd spanning veroorzaken tussen beide landen. Iran blijft een belangrijk onderwerp, aangezien China nauwe banden onderhoudt en een grote afnemer is van Iraanse olie. De VS dringt er bij China op aan zijn invloed te gebruiken om Iran te bewegen tot een vredesakkoord met Washington en zo het conflict, dat in februari uitbrak na Amerikaanse en Israëlische aanvallen, te beëindigen.

Ook de relatie tussen China en Rusland staat ter discussie, waarbij de VS bezorgd is over Chinese leveringen aan beide landen, waaronder dual-use goederen en mogelijk wapens.

Taiwan blijft een heikel punt. China beschouwt het democratisch bestuurde eiland als eigen grondgebied en heeft zijn militaire aanwezigheid in de regio versterkt. Tegelijkertijd blijft de VS een belangrijke steun- en wapenleverancier aan Taiwan, en zal dat beleid volgens Amerikaanse functionarissen niet veranderen.

Daarnaast maken Trump’s adviseurs zich zorgen over de snelle ontwikkeling van geavanceerde AI-systemen in China. Ze willen tijdens de top een dialoog openen om communicatiekanalen te creëren die mogelijke conflicten rond AI-gebruik kunnen voorkomen.

Over nucleaire wapens blijft China terughoudend. De Chinese regering heeft volgens een Amerikaanse functionaris aangegeven geen interesse te hebben om nucleaire ontwapeningsonderhandelingen te starten.

De laatste ontmoeting tussen Trump en Xi vond in oktober plaats tijdens de APEC-top in Zuid-Korea, waar zij een pauze in het handelsconflict overeenkwamen. Dit conflict leidde tot hoge Amerikaanse invoertarieven en dreigementen van China om de wereldwijde levering van zeldzame aardmetalen te beperken.

In februari heeft het Amerikaanse Hooggerechtshof geoordeeld dat Trump niet de bevoegdheid had om veel van zijn invoertarieven wereldwijd op te leggen. Trump heeft echter beloofd sommige heffingen via andere juridische wegen opnieuw in te voeren.