De drang om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor veiligheid heeft mij aanleiding gegeven om het fenomeen corruptie in Suriname wederom te belichten. De belofte van de nieuwbakken korpschef betreffende een duidelijke koers, verantwoordelijkheid en een toekomstgerichte aanpak, mede gericht op effectieve criminaliteitsbestrijding, heeft daartoe zeker bijgedragen en wordt wijd en zijd gevolgd.

Criminaliteit
Criminaliteit is samen te vatten als gedrag dat door de wet strafbaar is gesteld. Als men iets doet dat strafrechtelijk is verboden en waarop een straf staat, dan is er sprake van criminaliteit. Het gaat om alle handelingen die de samenleving dermate schadelijk of ongewenst vindt dat de overheid deze verbiedt en bestraft.

In Suriname heeft de criminaliteit zich inmiddels ontwikkeld tot een zodanig hardnekkig en structureel probleem, dat de meest zorgwekkende ontwikkelingen — al dan niet structureel — vooral te maken hebben met gewelds- en vermogensdelicten, alsook drugsgerelateerde criminaliteit in alle sectoren. Moord, doodslag, zware mishandeling, inbraak, diefstal, beroving, oplichting en fraude laten een verontrustend beeld zien. Suriname ligt bovendien op een belangrijke smokkelroute die ook ruimte biedt voor grensoverschrijdende drugscriminaliteit.

Enkele cijfers
Rapportages van het Korps Politie Suriname laten zien dat er in 2023 meer dan 1.500 geweldsmisdrijven zijn gerapporteerd, hetgeen ongeveer 15 procent meer is dan in 2022. Vooralsnog wordt aangenomen dat economische ongelijkheid in belangrijke mate heeft bijgedragen aan deze hoge cijfers.

Opvallend is echter dat de voorlopige criminaliteitscijfers over 2025 — periode januari tot en met 25 november 2025 — hetzelfde beeld laten zien als over heel 2024. Een beknopte vergelijking van 2024 met 2025 betreffende enkele specifieke misdrijven laat het volgende beeld zien:

Overvallen: 243 – 156
Berovingen: 504 – 380
Gekwalificeerde diefstal: 2881 – 2194
Inbraken: 2102 – 1839
Levensberovingen: 27 – 20
Zelfmoord: 87 – 47
Verkeersdoden: 71 – 58

Naar verwachting komen de definitieve jaarcijfers over 2025 voor geheel Suriname nog dit jaar uit. Inmiddels heeft het KPS ook cijfers over 2026 gepubliceerd, waarbij vooral het aantal inbraken een stijgende lijn vertoont. Een eventuele daling van politiecijfers kan mogelijk komen door meer politieacties, maar ook door minder aangiftebereidheid van burgers. Hopelijk zet de dalende trend zich daadwerkelijk en zichtbaar voort, waardoor het veiligheidsgevoel van burgers redelijkerwijs kan toenemen.

Samenwerking politie en militairen
Suriname heeft nog een lange weg te gaan wat betreft doelmatige inzet van mens en middelen. Zo zijn gezamenlijke acties van politie en militairen sporadisch te zien, terwijl deze samenwerking vaker is aangekaart. Ook de huidige korpschef wil intensiever samenwerken met het Nationaal Leger.

Samenwerking op papier biedt echter nog geen veiligheid op straat. Het moet niet alleen bij loze beloften blijven, maar worden omgezet in concrete daden. Daarbij dient ook prioriteit te worden gegeven aan het terughalen van politieambtenaren naar de politieorganisatie en het overlaten van administratieve werkzaamheden aan burgerpersoneel.

De samenleving heeft immers genoeg van mooie beloften en wil nu daadkracht en resultaten zien. Handhaven betekent immers de nodige moed en daadkracht tonen. Maak militairen daadwerkelijk zichtbaar op straat en geef de politie de nodige middelen voor een optimale taakuitoefening.

De regering c.q. het ministerie van Justitie en Politie dient simultaan op twee borden te schaken: enerzijds snel ingrijpen op straat en anderzijds de voedingsbodem van criminaliteit uitroeien of wegnemen. Zonder het één werkt het ander niet.

Aanpak verruwing en toename criminaliteit
Dat criminaliteitsbestrijding mogelijk prioriteit geniet op de regeringsagenda staat buiten kijf. Toch zijn rustgevende resultaten vooralsnog uitgebleven, omdat dit nobele voornemen zonder structurele aanpak geen kans van slagen heeft. Praatjes vullen immers geen gaatjes en de haast dagelijks gepubliceerde artikelen daarover spreken voor zich.

Hoewel een structurele criminaliteitsaanpak dringend geboden is en ingrijpend kan zijn, kan de regering met enkele simpele maatregelen de corruptiebestrijding effectief ter hand nemen door daadwerkelijk te doen wat zij zegt.

Er dient terstond te worden overgegaan tot het fundamenteel dichten van alle gaten en mazen in zowel de geldende wet- en regelgeving als het overheidsbeleid, die corruptie faciliteren. Zonder een dergelijke prioriteitstelling is er zonder meer sprake van “dweilen met de kraan open”.

Niet alleen het overheidsapparaat, maar ook alle daaraan gelieerde bedrijven en instituten dienen met spoed, zonder aanzien des persoons, te worden gezuiverd van — dan wel ontoegankelijk gemaakt voor — personen met een duister of discutabel verleden. De norm moet zijn: “de juiste persoon op de juiste plaats”.

Overigens zijn een rechtens gedegen doelstellings-, beoordelings- en beloningsbeleid, alsook professioneel opererende afdelingen Interne Controle, onmisbare instrumenten voor beteugeling van de alom gehekelde corruptie.

Let op: “Burgers betalen belasting voor een staat; geen staat van belofte, maar een staat van daadkracht en bescherming!”

Roy Harpal